وتار
کۆمەڵگەیەکی خاڵی لەبیرو ئەقڵی پیاوسالاری
پێشەوا شێخ ڕەئوف

پرسى مافەکانى ژنان، یەکێکە لەپرسە زیندوو و هەرە دیارو گەرمەکانى ئەمرۆى کۆمەڵگەکان، ئاینء رێساو یاساکان لەتەواوى وڵاتانى جیهان، ژمارەیەک مافیان بۆ ژنان دەستنیشانکردوە کەلەهى وڵاتێکى تر جیاوازە، لەوڵاتە پێشکەوتووەکانى دنیادا بەپێى یاسا، مافێکى زۆر دراوە بەژنانء لەئەرکء مافدا لەرووى مرۆڤبوونء هاوڵاتیبوونەوە، هیچ جیاوازییەکیان لەگەڵ پیاواندا نیە، بەڵام لەهەندێ وڵاتى تردا، بەتایبەتى ئەو وڵاتانەى کە بەقۆناغى گواستنەوەى شارستانێتییدا تێدەپەڕن یاخود بەپێى پرەنسیپەکانى مافى مرۆڤ وڵاتێکى داخراون، ژمارەیەک کۆتء بەندى یاسایى بۆ ژنان دانراون، یاساو کۆتء بەندەکان بەپێى وڵاتەکان جیاوازییان هەیەو تەعبیرە لەبارى سیاسىء کۆمەڵایەتىء رۆشنبیرىء کەلتورى ئەو کۆمەڵگەیەوە، بۆ نموونە لەهەندێ وڵاتدا رێگەدراوە ژنان لەپۆشینى جلء بەرگیاندا ئازادبنء لەو رووەوە هیچ لێپرسینەوەیەکیان لەگەڵدا ناکرێت، بەڵام لەهەندێ وڵاتى تردا، رێگە بەژنان نادرێت بەبێ سەرپۆش لەماڵەکانیان بێنە دەرەوە، هەروەکو لەهەندێ وڵاتیش نەک تەنها سەرپۆش بگرە دەرکەوتنى روخسارو دەستء مەچەکى ژنان، رەنگە توندترین سزاى بەدوادابێت، لەوڵاتێکى وەکو سعودیەشدا تا ساڵێک لەمەوبەر بەهیچ شێوەیەک رێگە بەژنان نادرا شۆفێرى بکەنء ئۆتۆمبێل لێبخوڕن، بەپێچەوانەوە ژنانى شۆفێر بەپێى یاساو رێساکانى سعودیە، وەکو تاوانبارو سەرپێچیکار مامەڵەیان لەگەڵدا دەکراء ڕووبەڕووى یاسا دەکرانەوە، لەناو هەندێ خێڵ و گروپ کەهێشتا لەژیانێکى سەرەتاییدا دەژین رێساء کەلتورى کۆمەڵایەتى تەنها رێگەى بەژنان داوە وەکو مرۆڤێک بژینء ئەرکء مافیان تەنها بەخێوکردنى منداڵء پارێزگاریکردنە لەماڵء منداڵء خزمەتکردنى پیاوان.
بۆیە بەتێروانین لەبارى سیاسىء کۆمەڵایەتىء ئاینىء کەلتورى هەر وڵاتء نەتەوەیەک، دەردەکەوێت کە یاساو رێساکان جیاوازن، هۆکارى جیاوازى یاساو رێساکانیش بۆ جیاوازى تێڕوانینى تاکەکانى ئەو کۆمەڵگەو وڵاتە دەگەڕێتەوە.
لەم وڵاتء هەرێمەى خۆشماندا، سەرەڕاى بوونى چەند یاساو رێسایەک بۆ ژنانء دەستنیشانکردنى مافەکانیان، بەڵام هێشتا مرۆڤگەلێک هەن لەو بڕوایەدان، تەنانەت باسکردنى مافەکانى ژنان، خۆى لەخۆیدا شتێکى زیادەیەو پێویست ناکات باس لەمافى ژنان بکرێتء جیابکرێنەوەو گەورە بکرێت، ئەویش لەبەرئەوەى ئەو جۆرە کەسانە پێیانوایە ژنان جیاوازى زۆریان لەگەڵ پیاواندا هەیەو ناکرێت هەردووکیان بکرێنە تاى تەرازوویەکەوە. 
رۆژانە لەمیانى بەریەککەوتنماندا لەگەڵ تاکەکانى ئەم کۆمەڵگەیە، چەندین پیاو دەبینین کە وەها بیرکردنەوەو تێڕوانینێکى کۆنخوازى و دواکەوتووانەیان هەیە، هێشتا پیاوانێک هەن نەک هەر تەنها بڕوایان بەمافء دۆزى رەواى ژنان نییە، بەڵکو لەسایەى دەسەڵاتى نێرسالارانەوە، ژنان ڕووبەڕووى توندوتیژىء نایەکسانىء هەندێجاریش لەناوبردن دەبنەوە. ئەمەش ئەوەمان پێدەڵێت، سەرەراى بوونى یاساو رێساکان بۆ ڕوبەروبونەوەى توندوتیژى بەرامبەر بەژنان، هۆشیارکردنەوەو دروستکردنى گۆرانکارى لەبیرو هزرو تێڕوانینى پیاواندا پێویستە، بەشێوەیەک سەرەراى یاساکان لەو بوارەدا، پیاوان لەناخى خۆیاندا بڕوایەکى تەواویان بەمافەکانى ژنان هەبێتء وەکو ڕەگەزێکى سەرەکىء هاوبەشى ژیان تەماشاى ژنان بکەن. بەوەش کۆمەڵگەیەکى خاڵى لەبیرو ئەقڵى پیاوسالارى دروست دەبێت، هەرکاتێکیش تاکەکانى کۆمەڵگە بیرکردنەوەیەکى لەوجۆرەیان هەبوو، گومان لەپێشکەوتنء سەرکەوتنیدا نییەء ئایندەیەکى گەشء کۆمەڵگەیەکى مۆدێرنء دوور لەتوندوتیژى بەرهەم دێت.
ئەم وتارە گوزارشت لە رای نوسەر خۆیەتی و بزاڤ پرێس لێی بەرپرسیار نییە
20/10/2018
بابه‌ته‌کانی تری نوسه‌ر ...
1
زۆرترین بینراو
  • 24 کاتژمێر
  • هەفتە
  • مانگ