وتار
بزووتنەوەی گۆڕان ڕەهەندەباش و خراپەکانی بەشدارییکردن و بە ئۆپۆزیسیۆنبوون
هونەر لەتیف

          بزووتنەوەی گۆڕان، دوای کەمبوونەوە و دابەزینی ژمارەی کورسییەکانی بۆ نیواونیوو، ئێستا لە بەردەم دووڕێیانێکی چارەنووسساز و پڕکێشمەکێش لە ئاستی شەقام و هەڵسووڕاوان و سەرکردەکانییدایە.
          بزووتنەوەی گۆڕان، بۆ گرتنەبەری هەرڕێیەک پویستیی بە دووربینیی و وردبینییەکی بە خوێندنەوە و لێکدانەوەی لۆژیکییە، تا ڕێیەباش و پێویستەکە، هەڵببژێرێت. ڕێی باش و پێویست، واتە: ئەو ڕێیەی دەتوانێت لە ڕێگەی تەرجەمەکردنی بەرنامەسیاسییەکەوە لە سەرزەمینی واقیعدا، خزمەتی خەڵکیی پێ بکات، وەکوو ئەوەی لێی چاوەڕوان دەکرێت، نەک لەو ڕێیەی کەمتر لووتی بە ناڕەزاییی و لۆمە و گازەندەدا دەتەقێت و تووشی کەمترین ئارەقکردنەوە دەبێت!

                 ڕەهەندەباشەکانی بەشدارییکردن

   یەکەم، بەردەستبوونی جوگرافیا و ڕووبەرێکی فراوانتر:                ‌              بەشدارییکردن لە حوکوومەت، ڕێی بۆ خۆش دەکات لە ڕێگەی وەزارەت و خودی حوکوومەتەوە لە سەنتەری سەرزەمینی گەندەڵیی و بناخەدانانی چاکسازییەوە، دەست بە جێبەجێکردنی بەرنامەکانی بکات! ئەمەو سەرەڕای لە ڕێگەی حوکوومەتەوە دەستی بە ناوچەکانی تری دەرەوەی نفوزی خۆی دەگات.

دووەم، بۆ دواوەنەگەڕانەوە:
          لە پرۆسێسی سیاسییدا، هێزی سیاسیی پێویستیی بۆ دواوەنەگەڕانەوە و بۆ پێشەوەچوون هەیە، لەگەڵیدا دەبێت ئاستی هۆشیاریی جەماوەریی بەرەوپێش ببات و پشوویان لەگەڵ بەرنامە و چەسپاندنی درێژ ببێت، کە بزووتنەوەی گۆڕان لەمەدا باجی گەورە و بە کاریگەری داوە! 
               لە ئێستادا بەشدارییکردنی گۆڕان، نەگەڕانەوەیە لە دووئاستدا...
ئاستی مێژوویی: کە جێهێشتنی دەستەڵات بۆ یەکێتی و پارتی بۆ دواوەگەڕانەوە و سەرەتای درووستکردنی یەکەمین کابینەی حوکوومەتی دوای ڕاپەڕین و گەڕانەوەیە بۆ سەردەمی پەنجابەپەنجا! هەروەها تۆخکردنەوەی سنووری دووحیزب وەکوو دوو دەستەڵات و دووئیدارەی خۆسەرییە!
ئاستی جەبهەییی: بزووتنەوەی گۆڕان، بە بەشدارییکردن لە  دووجەبهەی پارلەمان(یاسادانان و چاودێرییکردن) و حوکوومەت(ٚجێبەجێکردن) بواری چەسپاندن و شەڕی چەسپاندنی بەرنامە و تیوێرییەکەیەتی،کە لە کابینەی پێشوو ڕێکەوتنەکەی لەگەڵ هڵوەشێندرایەوە، بەشدارییکردن نەگەڕانەوەیە و دەستپێکردنەوەیە لەو شوێنکاتەوە کە وەستێندرا. بۆ دواوەنەگەڕانەوە کۆڵندانە بۆ ئیرادەیەک کە دەیەوێت بە تەنیا چارەنووسی کۆمەڵ و ئاڕاستەی پڕۆسێسی سیاسیی، لە دەستدا ببێت
          
               ڕەهەندەخراپەکانی بەشدارییکردن

            نەبوونی گرەنتیی ڕێگەپێدانی چاکسازییکردن و بەشدارییەکی واقیعییانەی ڕاستەقینەیە. بەشدارییکردنێک، کە لە کابینەی پێشوو ئەزموون کرا و ڕێگە بە بەشدارییدڵخوازیی بزووتنەوەی گۆڕان و خەڵکیی نەدرا و لە چوارچێوەی بەشدارییپێکردنێکی ڕووکەشانەدا مایەوە. درووستکردنی قەیران و ئاڵنگاریی و بە گەڕخستنی هەڵمەتێکی گەورەی ڕاگەیاندن دژی ئۆپۆزیسیۆن و بزووتنەوەی گۆڕان بە تایبەتیی، کە هۆی بنەڕەتیی و سەرچاوەی کێشەکان، بزووتنەوەی گۆڕان و ئەوانی تری ئۆپۆزیسیۆنی پێشوون!
              ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ ناڕەزاییی و نیگەرانیی خەڵکیی  یەکێکی تر لە ڕەهەندەخراپەکانی بەشداربوونە! خەڵکیی، وەکوو قوربانیی یەکەمینی بەشداریی لە حوکوومەتی پێشوو. خەڵکیی  وەکوو بڕیاردەری کۆتاییی و پێدەریی قورساییی سیاسیی بە هەر هێزێک و لەپێش ئەوانی تردا بزووتنەوەی گۆڕان. هەردوو دوایینهەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عیراقی و پارلەمانی کوردستان، پیشاندەری ناڕەزاییی و نیگەرانیی خەڵکییە! 

                ڕەهەندەباشەکانی بە ئۆپۆزیسیۆنبوون

          خەڵکی ئەزموونێکی باش و تێڕوانینێکی پۆزەتیڤی لەگەڵ ڕابردوو و مێژوویێکی نزیکدا هەیە. خەڵکیی هێشتا تابلۆی کەمتر لە دەیەیەکی ڕابردووی لە بەرچاو و زیهنییدا، لانەچووە و کاڵنەبۆتەوە، کە ئەویش ئۆپۆزیسیۆن و هاتنەکایەی مۆدێلێکی نوێ    سیاسییە.
            ئۆپۆزیسیۆن، ڕەنگ و بیندراوێکی جوان و نوێی نێوتابلۆی پڕۆسێسی سیاسیی دوای پڕۆسەی ئازادیی عێراق، لە هەرێمی کوردستانە. بۆ یەکەمجار ئیتر بەرپرس و پلەدارەکانیی هەرێم، بەر خەڵکیی کەوتن. گەنج، لە نوێنەرایەتییەگرینگ و هەستیارەکاندا، ڕۆڵی ڕاستەقینەی پێدرا. کڵاوڕۆژنەیەکی نوێی بە ڕووی هۆشیاریی تاکی کوردییدا کردەوە. پارلەمان و سیستەمیی پارلەمانیی ڕوویەکی تری پیشاندرا و بە میحوەریی بەرگرییکردن لە خەڵکیی، بوو! کە ئەم مۆدێلە ڕاستەوخۆ لە دوای درووسبوون و بوونبەئۆپۆزیسیۆنی بزووتنەوەی گۆڕانەوە درووست بوو. کە دەتواندرێت بە درووستبوون و نوێبوونەوەی ئومێد و متمانە بە هێزی سیاسیی و بەشداریی پڕۆسێسی سیاسیی ناو ببردرێت!
      
  
                      ڕەهەندەخراپەکانی بەئۆپۆزیسیۆنبوون
               
             ئەگەر لە ڕابردوودا ئۆپۆزیسیۆنێکی جێی ممتمانەی خەڵکی لە گۆڕەپانەکەدا تەواجوودی بوو بێت، بۆ ئەم قۆناخە ئەگەری دووبارەبوونەوەی کتوومت و باشتر، دوورە یان بیرکردنەوە لێی ڕەنگە زۆر لۆژیکیی نەبێت! بەم هۆیانە...

یەکەم، نەبوونی گوتاری سیاسیی: 

            لەم قۆناخەدا، یەکێک لە ئاڵنگارییەکانی ڕووبەڕووی هێزەسیاسییەکان دەبێتەوە، نەبوونی گوتارێکی سیاسیی یەکگرتوو، دەبێت. چونکە ئەو هێزانەی پێشووی ئۆپۆزسیۆن هیچ هاوبەندییەک لە نێوانیان تاکاڵبوونەوە و نەبوونی متمانەش نییە! مێژووی ئەمە بۆ کاتی هەمواری یاسای سەرۆکایەتیی هەرێم، دەگەڕێتەوە، لە لایەک و لە لایەکی تر هێزی ئۆپۆزیسیۆنی تر کە پێشوو هاوپەیمان و نزیکی دستەڵات بوون و هێزی تری نوێی گۆڕەپانەکە، کە ئەمەی دووەم بە هۆی گوتارەکەیەوە هەموو هێزەسیاسییەکانی پێشی خۆی بە دەستەڵاتدار و ئۆپۆزیسیۆنی پێشووی بە هۆی ئاڵنگاریی و مەینەتییەکانی کوردستانیان پیشانداوە، دوونیابینیی و تێڕوانینی لە تاریکییداهێشتۆتەوە و هێشتا گومانی گەورەی لەسەر هەیە و وای لە هێزێکی سیاسیی وەکوو بزووتنەوەی گۆڕانی دایکی ئۆپۆزیسیۆن کردووە، دانیشتن و هەماهەنگیی لەگەڵ ڕەد بکاتەوە! بوونی یەکگووتاریی وەکوو چەتری کۆکەرەوە تا کۆتاییی ڕێگەکە، ئەستەم دەکات! 

دووەم، کەمبوونەوەی قورساییی و ڕێژەی کورسیی:

             بە بەراورد بە قۆناخی یەکەم و سەرەتای درووستبوونی ئۆپۆزیسیۆن قورساییی و ڕێژەی کورسیی ئۆپۆزیسیۆنی ئەم جارە کەمتر و بێکاریگەرتر سەرەڕای زیادبوونی هێزی کۆن و نوێ لە لە بەرەکەدا، دەبێت. چونکە یەکێتیی و پارتیی، هەر پڕۆژە و بڕیارێکیان خواست لێی هەبێت تێی دەپەڕێنن و ئەمانی ئۆپۆزیسیۆن جگە لە ناڕەزایەتیییەکی سنووردار هیچی تریان لە دەست نایێت.

سێیەم، بەتاڵبوونەەی سیحری ئۆپۆزیسیۆن و نائومێدبوونی خەڵکیی:
            دەستەڵات، گرەوی خۆی بە ملنەدان بۆ چاکسازیی و ڕاکێشانی هێزەدژ و بەرهەڵستکارەکان بۆ ناو حوکوومەت و پێنەدانی دەستەڵاتی تەواو و پێویست پێیان و بە دەرکردنی بزووتنەوەی گۆڕان، ڕێککەوتننامەی پێکهێنانی حوکوومەتی هەڵوەشاندەوە، بردەوە. لە بەرانبەردا خەڵکیی بەو بڕوایە گەیشتن: گۆڕانکاریی لەهەرێم بە چەک و هەمان میکانیزمی تووندیژیی خۆیان دەبێت، کە بە کردەکردنی ئەم بیرە لە سەرزەمینی واقیعدا، ئەگەری ئەنجامی خراپی، بە لە بەرچاوگرتنی هەندێک لە وڵاتانی نزیک، بە پشتێنەکردنی وڵاتانی هەرێمیی و نێودەوڵەتیی لە یەکێتیی و پارتی، لێ چاوەڕوان دەکرێت! بە جۆرێک کە ئیتر ئێستا بە پێچەوانەی پێشوو لە ئەڵتەرناتیڤی دەستەڵاتدا خەڵکیی بەرەی دژ و بەرهەڵستکار هەڵنابژێرێت، بەڵکوو نیگەران و نائومێد بێلایەن دەبێت.
چوارەم، قورساییی لە دەرەوەی پایتەخت: 
             چەقی قورساییی و  زۆرینەی دەنگی هێزەئۆپۆزیسیۆن و ئەوانی داوا و چاوەڕوانیی بە ئۆپۆزیسیۆنبوونیان لێ دەکرێت، لە جوگرافیا و ناوچەیەکی بچووکدایە، کە هیچ کام لە دامەزروەگرینگەکانی دەستەڵات و نوێنەرایەتییەدیبلۆماسیی زۆر گرینگ و کاریگەری  لێ نییە و ئەمە سەرەڕای نەتوانینی پەلهاویشتن بۆ شارەکانی تر و ئەنجامدانی چالاکیی مەدەنییانەی ناتووندووتیژی، کە لە ئەنجامدا درووستبوونی ناسنامەیەکی گشتی و گشگیر، کە هەموو خەڵکیی چاوەڕوانیی گەورەیان لێی ببێت و خۆیان بە خاوەنی بکەن.
                
دواجار: بزووتنەوەی گۆڕان، خۆی لە هەر بەرەیەکدا ساخ بکاتەوە قوربانیی بە بەشێکی بەرنامە، یان جەماوەری خۆی دەدات، هەروەها  قورساییی و گرینگیی بە هەرکام لە بەرەکان دەبەخشێت و زیادتر جێی ئومێد و تێڕوانین، دەبێت.
              
             
هونەر لەتیف عەزیز
ئەم وتارە گوزارشت لە رای نوسەر خۆیەتی و بزاڤ پرێس لێی بەرپرسیار نییە
29/11/2018
بابه‌ته‌کانی تری نوسه‌ر ...
1
زۆرترین بینراو
  • 24 کاتژمێر
  • هەفتە
  • مانگ