هەمەڕەنگ

سوهەیر قەلماوى ئەو کچە کوردەى بووە یەکەمین خوێندکار لەزانکۆى قاهیرە


پێشەوا شێخ ڕەئووف

سوهەیر قەلماوى یەکێکە لەو ژنە شاعیرو ئەدیبانەى کەلەسەر ئاستى وڵاتانى عەرەبى ناوبانگێکى گەورەى هەیە، ئەویش بەهۆى بەرهەم و چالاکییە ڕۆشنبیرییەکانییەوە.  سوهەیر قەلماوى ناوى تەواوى "سوهەیر محمد قەلماوى"یە، لە 20/7/1911 لەشارى قاهیرەى وڵاتى میسر لەباوکێکى کورد کە پزیشک بووە لەشارى تەنتاو دایکێکى شەرکەسى لەدایکبووە.

 خوێندنى: 

لەساڵى 1929 وەکو یەکەمین کچ چۆتە زانکۆى فوئاد، کەدواتر ناوەکەى گۆڕدراوە بۆ زانکۆى قاهیرە، وەکو خوێندکار لەکۆلێژى ئاداب وەرگیراوە کە ئەوکات تەها حسێن ڕاگرى کۆلێژەکە بووە.
سوهەیر قەلماوى دواى ئەوەى لەساڵى 1933دا بڕوانامەى بەکالۆریۆسى لەئەدەبدا بەدەستهێناوە، دواترو لەساڵى 1937دا لەزانکۆى لیسانس وەکو یەکەمین ژنى میسریی بڕوانامەى ماستەرى لە زمانى عەرەبى و زمانە ڕۆژهەڵاتییەکان بەدەستدەهێنێت، پاشان لەساڵى 1941دا لەزانکۆى قاهیرە بڕوانامەى دکتۆراش لەئەدەب دا بەدەست دەهێنێت لەبارەى ڕۆمانى "الف ليلة وليلة"پاشان هەر لەکۆلێژى ئاداب بووە بەمامۆستاو وانەبێژ. 

لەساڵى 1936 تاکو ساڵى 1956 بە پلەى موعیدو مامۆستا وانەى وتۆتەوە، لەساڵانى 1958-1967 بەرپرسى بەشى زمانى عەرەبى بووە، دواتر کراوە بەسەرۆکى دەستەى گشتى میرى بۆ کتێب و هەر لەو ماوەیەدا  لەچەند دامەزراوەیەکى ترى چاپ و بڵاوکراوەدا کارى کردووە.

 سوهەیر قەلماوى یەکێک بووە لەو کچانەى  کە حەزو خولیایەکى زۆرى بۆ ئەدەب هەبووەو لەقۆناغى سێیەمى کۆلێژدا دەستى کردووە بەنوسینى بابەتى ڕەخنەیى لەبوارى ئەدەبدا لەڕۆژنامەو بڵاوکراوەکانى ئەو سەردەمەدا بڵاوى کردوونەتەوە، بابەتەکانى لە بڵاوکراوەکانى وەکو "الرسالة,  الثقافة, ابولو" بڵاو دەکردەوەو لەو ماوەیەشدا سەرپەرشتى لاپەڕەى ژنان بووە لە رۆژنامەکانى "البلاغ, كوكب الشرق"و  وە بەرپرسى لاپەڕەى "الجامعة المصرية"بووە. هەروەکو بەشداریکردووە لەچەندین پڕۆژەى ڕۆشنبیرى وەکو دەرکردنى ڕۆژنامەو وەرگرتنى بەرپرسیارێتى سەرنوسەرى و سەرپەرشتى چەندین لاپەِرە لەناو گۆڤارو ڕۆژنامەکان.

لەساڵى 1956 سوهەیر قەلماوى بووە بەمامۆستاى ئەدەبى نوێى عەرەبى لەکۆلێژى ئاداب، دواترو لەساڵانى 1958-1967 کراوە بە بەرپرسى بەشى زمانى عەرەبى، هەروەها سەرپەرشتى "دار الكتاب العربى" کردووەو لەساڵانى 1967-1971 بەرپرسى دامەزراوەى چاپ و بڵاوکردنەوە بووە، بەشدارییەکى کاراى هەبووە لەکردنەوەى یەکەمین پێشەنگاى نێودەوڵەتى کتێب لەقاهیرە کەلەساڵى 1969دا کراوەتەوەو بەشێکى پێشەنگاکەش تایبەت بووە بە کتێب و بڵاوکراوەکانى تایبەت بەمنداڵان و لەو کاتەوەش تاکو ئێستا ساڵانە پێشەنگاى تایبەت بە بەرهەمى منداڵان دەکرێتەوە، هاوکات بووە بەئەندامى ئەنجومەنى گەل لەبازنەى حەلوان، هەروەکو ئەندام بووە لە ئەنجومەنى یەکێتى کتێب .

لەگرنگترین بەرهەمەکانى شاعیر

أحاديث جدتي  1935و لەساڵى 2010شدا دووبارە لەچاپدراوەتەوە، ألف ليلة وليلة  1943 دواترو لەساڵى 2010دا  دووجار لەچاپدراوەتەوە، أدب الخوارج  1945ئەمیش لەساڵى 2010دا چاپکراوەتەوە، في النقد الأدبي 1955, الشياطين تلهو 1964, ثم غربت الشمس 1965, المحاكاة في الأدب 1955, العالم بين دفتي كتاب 1985, ذكرى طه حسين 1974.

هەروەها ژمارەیەک کتێب و چیرۆکیشى  وەرگێڕاوە لەوانە:  قصص صينية لبيرل بك، عزيزتي اللويتا، رسالة أبون لأفلاطون، لەگەڵ دە شانۆگەرى شکسپیرو  زیاتر لە بیست کتێبى تر لەچوارچێوەى پڕۆژەى هەزار کتێب دا، جگە لەمانەش دوو توێژینەوەى ئەنجامداوەو بەچاپى گەیاندووە وەک:  المرأة عند الطهطاوي، أزمة الشعر.

خەڵات و ڕێزلێنانەکانى

سوهەیر قەلماوى لەساڵى 1977دا  بڕوانامەى نێودەوڵەتى ڕێزلێنانى لەئەدەبدا پێ بەخشراوە.   
دواى خزمەتێکى زۆر بەنوسین و ئەدەب و وانەوتنەوە لەزانکۆ،  لە 4/5/1997دا کۆچى دوایى دەکات و ژیان بەجێ دەهێڵێت، بەڵام ئەوەى ئەم ژنە ئەدیبە بەڕەگەز کوردەى بەزینوێتى هێشتۆتەوەو بۆهەمیشە ناوى وەکو ئەستێرەیەکى درەوشاوە لەئەدەبى عەرەبى و مێژووى ڕۆژشنبیرى و ئەدەبى میسریدا دەدرەوشێتەوە بەرهەم و نوسین و خزمەتەکانێتى لەبوارى ئەدەبدا.  

سەرچاوە:
- ماڵپەڕى شەهد
- ماڵپەڕى ئەلموعجەم


‌‌‌
10/25/2018 8:47:37 PM
Print Friendly and PDF
زۆرترین بینراو
  • 24 کاتژمێر
  • هەفتە
  • مانگ