ئە گە رچی رۆشتن و هاتنی کات (چرکە و مانگ و ساڵ) هە موو وەک یە کن و جیاوازیان تە نها لە گۆڕینی ژمارە دایە ، رە نگە ئە م ڕستە یە زور ڕاست بیت بە مانا فیزکیە گەردوونیە کە ی ، بەڵام خودی گرنگیە کە لە ڕۆژمێری خودی مرۆڤە کان خۆیاندایە ، کە بۆ پێوانە و بە راودیی کارو چالاکی ژیانی ڕۆژانە ی مرۆڤە کانە . وە رۆژمێری ساڵیش وەک مێژوو خۆی وێنا دە کات ، بۆ تۆمارکردنی سە روەر ی نە تە وە و گەلان ..
مێژووی ساڵ ژمێری نە تە وەی کورد بە دریژای ساڵانی دروست بوونی خۆی بە جیاوازتر لە گە لان و نە تە وە کانی تری دونیا ، ڕە نگە هە موو ساڵە کانی هیچ جیاوازیە کی وای نە بووبیت کە جیا وازبێت لە میژووی دروست بوونی حوکمڕانی چ لە ڕووی ئاستی ناوخۆی و دە رە کی و نیو دەوڵە تیش .
ڕە نگە نەشو نمایە کی پێشکە وتن خوازی لە بە رجە ستە کردنی مافە کانی کوردا خۆی وێنا کردبێت ،
بە ڵام ئە م نە شونمایە یش لە گە ڵ ڕۆشتنی کات و پیشکە وتنی گە لانی دونیا و گۆڕینی سیستە می حوکمڕانیان لێوان لێو بووە لە گە شە ی خۆرسکی سروشت لە سە ر ئاستی جیهانی ..
سەرە تای هاتنی ساڵی 2014 بۆ هە ر تاکێکی عێراقی جێگە ی ئومێدکی گە ورە بوو ، دڵخۆش بوون بە ئەنجام دانی پرۆسە یە کی گە ورەی وەک پرۆسەی هە ڵبژاردن و گۆڕینی سیستە می سیاسی ووڵات و لادانی دە م و چاوە سیاسیە کانی سە ر کورسی دە ستە ڵات لە کە شیکی بە ناو دیموکراسی دا .بە ڵام
دە ر ئە نجامی برۆسە ی هە ڵبژاردن و کیشمە کیشمی سیاسی و حوکمی تاک ڕەوانە و کیشە ی مە زهە بی تایفی و بە لاماردانی چە ند شاریکی سونە نشین دا گیرکردنیان لە لایە ن ریخراوی تیرۆرستی داعشی بە ناو ئیسلام ، هە موو هاوکیشە ئومیدبە خشە کان پێچە وانە بوونەوە و عیراقی گە ڕاندە وە بۆ سە ردە می خە لافە ت.
بۆ عێرا قیە کان ئە م ساڵە بە شکسێکی دە ساڵە ی دوای حوکمرانی ڕژێم دادە نرێت ، ئە م ساڵە ش گە ورە ترین شکستی سە ربازی میژووی حوکمرانی سە ربازی عیراقی بوو لە رووی بە ر گری و لە دە ست دانی نەمانی متمانە ی سە ربازی و بە رگری لە ناو گەل و میلە ت..
شکستی ئابووری عێراق یە کێکی کە بوو لە نە هامە تیانە ی کە لە م ساڵدا بە رۆکی کە رتی ئابوری حوکە تی عێرا قی گرت ،جە نگی دژ بە تیرۆرو لە دە ست دانی ئە و بیرە نەوتانەی کە دە کە ویتە ناوچە کانی ژیر دە ستی داعش و دابە زینی نرخی نە وت و ڕاکیشانی قە رزی نێودەوڵەتی و فرۆشتنی نە وتی داعش بەناو بازاری ڕە شەوە جاریکی کە ژیرخانی ئابووری عێراقی خستە وە ژێر باری قە رزە وە .
کاریگە ری ئە م ساڵە بۆ (پێگە ی کورد )ی هێندە ی سە دە یە ک کارگە ری ئیجابی و سلبی هە بوو لە ڕووی ئابووری و کۆمە ڵایە تی و سیاسیە وە .
لە ڕووی ئابووریە وە : حوکمە تی کوردی ساڵیکی پر لە نە هامەتی و قە یراناوی بە ڕێکرد ، هە ر لە سە تای هاتنی ئە م ساڵەیشەوە کیشمە کیشی سیاسی و حوکمی تاک ڕە وانەی سە کردایە تی سیاسی بە رۆکی ئابووری و کە رتی وەبە رهینانی گرت .،بڕانی (بودجە و موچە ی فە رمانبە رانی هە رێم) لە لایە ن حوکمە تی عێراقیە وە و لە ساتە وە ختیکی تە واو هە ستیاردا رووبە رووی میلە ت بووە .
نە بوونی هیچ پلانێکی کە رتی ئابووری و پشت بە ستن بەداهاتی عێراق و نا ئامادە سازی بیست ساڵە ی حوکمڕانی ئابووری کوردی وقە رز کردن لە بانکی نێودە وڵە تی ، بۆ جارێکی تر ژێر خانی ئابووری
دە وڵە تی کوردی هێنایە وە سە ر سفرە ی خاڵی ..
لە ڕووی کۆمەڵا یە تیشە وە : هاوڵاتیانی عێراق بە گشتی و هە رێمی کوردستان بە تایبە تی ساڵێکی دە روون ناسازو و تە واو دژواریان بە ڕێ کرد ، شکستی کە رتی ئابوری ووڵات و بڕینی بوودجە و
نە ناردنی موچە لە لایە ن حوکمە تی بە غداوە و شکستی کە رتی وەبە رهینان و نە مانی پارە لە بانک و سە ر هە ڵدانی بێکاری و شە ڕی پە رنگاربوونەوەی پێشمە رگە دژ بە ڕیخراوی تیرۆستی داعش و کارە ساتی ئە نفال و جینۆسایدی شە نگال و پشتیکردنی دە وڵە تی عێراقی لە ساتە وە ختە
هە ستیارە کاندا ، روودانی هە موو ئە مانە بەسە بۆ هاوڵاتیانی گە لێک کە لە جە نگیکی دە روونی دا بژی .
لە رووی سیاسیە وە ئە م ساڵە شکۆمە ندە ترین و پر بەهاترین ساڵی حوکمڕانی سیاسی سە دە ی کوردی بوو ، من پێم وایە سە رانی سیاسی دە بێت خوێندنە وەیە کی پۆزە نیڤانە یان بۆ ئەم ساڵە هە بێت.
بە جۆریک کە ئە م ساڵە بووە هۆی لە بێژنگ دان و شە نوکەوکردنی بە رهە می خە باتی سیاسی ساڵانی رابردوو ، بە جۆریک روودانی هەر کارو کارە ساتێک بە خۆشی و ناخۆشیە وە بە سودبوو بۆ سیاسە تی کوردی و خزمە تیکی ئە رینیش بوو بۆ نزیک بوونە وە لە دروست بوونی دە وڵە تی کوردی .
ڕوودانی هە ریە کێک لە و رووداوانە لە رووی سود بینیە وە ڕۆڵ و پێگە ی تایبە تی خۆی هە بوو بۆ کورد چ لە سە ر ئاستی ناوخۆیو دە رە کیی و نێودە وڵە تیش .
لابردنی ( نوری مالکی) پاش هە شت ساڵی حوکمرانی تاک رە وانە ببوە خەونی زووربە ی عێراقیە کان و بۆ کوردیش ببووە خە ونی مۆتە کە ، لە کاتیکدا کارگە رترین کە س بوو بۆ روودانی رووداوە کانی هە شت ساڵە ی حوکمە تی عیراق وسە رجاوەی نیگە رانی نە یاری و دروست بوونی قە یرانە کانی کورد بوو .
یە کێکی کە لە دەستکە وتانە ی کە گە لی کورد لە م ساڵدا بە خۆیە وە بینی گرتنەوە ی شاری (کە رکوک و ناوچە دابرێرنراوە ) کان بوو بە بێ بوونی هیچ شە ڕو توند و تیژیە ک و وە جیگیر کردنی هیزی پێشمە رگە بوو لە و ناوچانە ، کە ئە مە ش ئە وشکۆمە ندیە گە ورە بوو کە کورد بە درێژای سە د ساڵ خە بات نە یتوانی بوو یە دە ستی بهێنێت .
ڕۆشتنی نە وت بە ناوی کورد و لە سە ر خاکی کورد و نادنی بۆ بە ندە رە کانی جیهان و هاتنە ناوەی کۆ مپانیە زە بە لاحە کانی نە وت و متمانە ی بانکی وولاتان بۆ هە لگرتنی پارەی
خە زنکراوی نە وت ، دە ستکە وتیکی سیاسی گە ورە بوو لە میژووی حوکمرانی کوردیدا .
بە قە بارە یە کی گە ورە تر و بە فۆڕمیکی جیاواتر کوردی بە ڕووی جیهاندا کردەوە و پێویستیە ک و پاڵپشتیە کی گە ورەش بوو بۆ بە رە وپێش چوونی دروست بوونی دە وڵە تی کوردی .
شە ڕی داعش و بە رنگاربوونەوەی ( جوامێری پێشمە رگە و دان پێدانی لە لایە ن حو کمە تی عێراقیە وە و جیگیر کردنی موچە ی پیشمە رگە لە حو کمە تی عیراقی دا و خۆ ڕاگری کۆ بانی و بە رخودانی گە لیلا و یەپە کەو) نزیک بوونەوە ی دە رهینانی پە کە کە لە لیستی تیرۆرو پاڵپشتی وولاتانی جیهان و ڕۆشتنی هیزی پیشمە رگە بۆ کوبانی بە ناو خاکی تورکیا دا ئە و پیشوازیە گە رمە ی کوردانی باکور و ئە نفال و جینۆسایدی یە زدیە کان لەلا یە ن ڕیخراوی تیرۆرستی داعش توانی
سە رنجی تە وای میدیا جیهانیە کان بۆ لای خۆی ڕابکیشیت و کورد بە قە بارە یە کی گە ورە تر بە جیهان بناسینیت .
یە کێک لە ئە همیە تە گرنگە کانی ئە م ساڵە ،"بریتی بوو لە دە رچوونی میلە تی کوردو لە سە ر پێ ی خۆڕاوەستان " لە ژیر ئە و تاقیکردنە گە ورە ی کە لە سە ر ئاستی ناوخۆی و حوکمە تی عێراقی بە تایبە ت کە رتی ئابووری نە یارکردنی ناردنە دە رە وەی نە وت بۆ بە ندە رە کانی جیهان .
ئە همیە تیکی تر بریتی بوو لە هە لسە نگاندنی وولاتانی ناوچە کە و جیهان لە ڕووی متمانە و یارمە تی دانی سە ر بازی مرۆی و هاوکاری و پاڵپشتی کردنیان لە جە نگی دژ بە تیرۆر .