کوردستانى رۆژئاوا وەک نموونە
لە کایەى لێکۆڵینەوە سیاسیەکان و سیاسەتدا بە نیمچە بەردەوامى دەسنیشانکردنى (دۆست)و(دوژمن) لە ئارادایە، هەندآ تێوایسى سیاسیش ئەم پۆلێن کردنە بە پێویستیەکى کارى سیاسی و حوکمڕانى دەزانن ، بەڵام ئەگەر واز لە رەخنەگرتن لەم دابەشکردن و دەستنیشانکردنەى سروشتى سیاسەت و دەسەڵاتیش بهێنین و، وەک پێدراو و راستیەکى ژیان وەرى بگرین، دەبێت لە مەسەلەى دەستنیشان کردنى (دۆست)و(دوژمن)ەکاندا هۆشیارى و وردەکارى زۆر بەخەرج بدرێت و، کەمترین هەڵە و هەڵسەنگاندنى نادروست بکرێت 
چونکە هەر هەڵەیەک لەم روەوە پشت شکێنە و ، باجى گەورەى بەدواوە دەبێت بەشآ لە هەڵە ستراتیژیەکانى مێژوى کوردایەتى و ناسیۆنالیزمى کوردى و باڵەکانیشی لێرەوە سەرچاوە دەگرن . ئەگەر چاوآ بە مێژوى شۆڕش و راپەڕین و هێزە کوردى یەکاندا لەسەر ئاستى پارچەکانى کوردستان و ئەو ئەدەبە سیاسیەشدا بخشێنین، کە بەرهەمیان هێناوە ، هەست دەکەین لە چەندین بڕگەى مێژویدا لە دیاریکردنى(دۆست)و(دوژمن)ەکاندا شکستیان خواردوە و، نەیانتوانیوە لەسەر بنەماى هەڵسەنگاندن و ناسینێکى راست و دروست، دۆست و دوژمنەکان دەست نیشان بکەن، بەشآ لەو شکستەش جگە لە هەژارى مەعریفى ناسیۆنالیزمەکە، دەگەڕێتەوە بۆ قوڵى ناکۆکى و،کێشمەکێش وپێکدادانە ناوخۆییەکانى نێوان هێزە کوردستانیەکان. کە بۆتە هۆى دەست نیشان کردنى دۆست و دوژمنى حزبى لە بەرگى نەتەوەییدا. وەک بەشآ لە پێداویستیەکانى بەڕێوەبردنى شەڕى ناوخۆ و بردنەوە لە هێزە نەیارەکان. لەم نێوەندەشدا دۆستى درۆزنە و دوژمنى وەهمى و چەندین شوێنەوارى خراپى تر هاتۆتە گۆڕآ، ئەمە گەر واز لەوە بێنین کە باڵەکانى کوردایەتى بە پێچەوانەى سەرەتاییترین سەرەتاکانى پێداویستیەکانى گەشەکردنى ناسیۆنالیزم و مەرجەکانى ناسوینالیست بوونەوە، زۆرجار (دوژمن) یان لە نێوماڵى نەتەوەیی خۆدا هەڵبژاردووە ، پرۆسەى یەکتر کردن بە دوژمنەکەش، ترۆرى کەسێتى مەعنەوى و، بە خائن لەقەڵەم دان و، لێداڕنینى رەوایەتى نەتەوەیی و حەڵالڕ کردنى سەر و ماڵى لێکەوتۆتەوە و، هەر ئەمەش برینێکى قوڵى بەسوآى کردۆتە جەستەى ناسیونالیزمى کوردى یەوە. ئێستاش کە پارچەیەکى ترى کوردستان لە چاوەڕآى ژانى لەدایکبوونێکى نوێدایە، بەڵکو بە ژانە مژدەبەخشەکەدا تێدەپەڕێت، پێویستمان بە هۆشیاریەکى مێژوویی و سەلیقەیەکى سیاسی پێگەیشتوو هەیە، بۆ ئەوەى لە دیاریکردنى (دۆست)و(دوژمن) ەکاندا سەرکەوتوو بین و بەوەش رێگا لە بەردەم بە فیڕۆچوونى وزە و تواناکانمان بگرین و نەشهێڵین دەرفەتەکانمان لە دەست بچێت . پێشمەرجێکى گرنکى هەڵسەنگاندن و دەستنیشانکردنى دروستیش لەم روەوە بە دورکەوتنەوە لە تیۆرى پیلانگێڕى دادەنرێت .کە ئامادەگى یەکى زۆرى لە عەقڵى کوردى و رۆژهەڵاتى بە شێوەیەکى گشتى هەیە. ملدان بە تیۆرى پیلانگێڕان و وێناکردنى پیلان و پیلانگێڕى لە دواى هەموو روداو و پێشهاتێکى سیاسیەوە، مرۆڤ و هێزەکان دووچارى سەرلێتێکچوون و وەهم و نەبوونى دیدێکى سیاسی دروست لە هەمبەر روداو و بکەرە سیاسیەکاندا دەکات. هەروەها تواناى ناسین و دەستنیشانکردن و راڤەکردنمان سنوردار دەکات و، وامان لێ دەکات لە برى ئەوەى لەگەلڕ داتا و راستى و واقیعە بەرهەستەکاندا مامەڵە بکەین ، لەگەلڕ وێنە لەبەرگیراوەکانى واقیع لە هۆشیارى بە ترس و گومان شێلراوى خۆماندا روبەڕوو دەبینەوە و، هەر لەوێشەوە داوەرى دەربارەى هێز و رۆلڕ و سیاسەتەکان دەکەین . دیارە بەو ئەندازەى سەرکوت و ستەمکارى لە ئارادا بێت و، ئازادى رادەربڕین و زانیارى دەربارەى واقیع و ئاسۆکانى گۆڕانکارى سنوردار بن ، بەو ئەندازەش پانتایی گەمەکان لە بەردەم عەقڵى بە پیلانلێکدەرەوەى واقیعەکان فرانتر دەبێت . خراپیەکانى کار کردن بە تیۆرى پیلانگێڕیش هەر بەوە کۆتایی نایەت کە لە پێشەوە ئاماژەمان پێکرد، بەڵکو میکانیزمێکى دەرونى و فکریشە بۆ لێپرسراوێتى لە ئەستۆى خۆ داماڵین و، خۆنەکردن بە خاوەنى شکستەکان و تاوانى لە دەست دانى دەرفەتەکان و، بێتوانایی لە بەڕێوەبردنى ململانآ و پەیوەندى یەکان ء، کردنەوەى ئاسۆى نوآ لەبەردەم خۆدا ، بۆ پێنانە ناو قۆناغێکى نوآ و بەدەست هێنانى پێگەیەکى بەهێزتر بۆ مامەڵە کردن و خۆ پێناسە کردن و روانینە خۆ و دنیا و بەرامبەرەکان ، ئەوانەى زوو دەچنە ژێر کاریگەرى تیۆرى پیلانگێڕیەوە، وە خۆیان بە کۆمەڵآ (وەهم)و تارمایی و قەدەرى نادیار دەترسێنن و بەوەش تواناى دەست پێسخەرى و مانۆڕ لە خۆیان زەوت دەکەن، زۆر بە ئاسانى ئۆباڵى روداوەکان دەخەنە ئەستۆى کەسانى تر و، خۆیان وەک قوربانى واقیعێکى تاڵى وا دەر دەخەن کە روبەڕوو بوونەوەى لە سەرو توانا و هێزى ئەمانەوە بووە ؟. بۆ ئەوەى گومان لە دڵسۆزى و لێوەشاوەیی سیاسی و سەرکردایەتیان نەکرێت و، نەخرێنە بەردەم لێپرسینەوەى مێژو و گەل و نەتەوەوە. بەڵام لە ئێستادا ء لە پەیوەندى بە ناسیونالیزمى کوردى یەوە کار کردن بە تیۆرى پیلانگێڕى ء چوونە ژێر کاریگەرى جەنگى دەرونى بەرامبەر، تەنها لەخۆترساندن و پاساو هێنانەوە بۆ شکستەکاندا کورت نابێتەوە ، بەڵکو دەبێتە هۆى حساباتى سیاسی هەڵە و چوونە ناو روبەرووبوونەوەیەکەوە ،کە لە روانگەى خوێندنەوەیەکى ورد و واقیعی و دووربینانە و هێمنانە، بۆ هێز و کار و کاراکتەرە سیاسیەکانەوە دانەڕێژراوە. کە ئەوەش سەر لە ئاڵۆز کردنى کێشەکان و، بە فیڕۆچوونى تواناکانەوە دەردەهێنێت ء، دوژمنى زیاتریش بۆ دۆز و کێشە نەتەوەییەکە پەیدا دەکات .
بۆیە لە ئێستادا دەست نیشانکردنێکى دروستى(دۆست)و(دوژمن) بایەخێکى ژیانیى گەورەى بۆ ناسیۆنالیزمى کوردستانى و هێزە سیاسیەکانى ئێمە هەیە، بۆ ئەوەى هەندآ چیرۆکى رابردوو دوبارە نەبنەوە . بۆ نموونە ساڵەهاى ساڵ لە کوردستانى باشوردا دۆست و پشتیوانانى ناسیۆنالیزمى کوردى و شۆڕشەکەى بە سەربازگەى سۆشیالیستى و، بزوتنەوەى کرێکارى جیهانى و، بزوتنەوەى رزگار بەخشی گەلانى جیهان دیاریکرابوو ، لە کوردستانى باکوریش پەکەکە سەرمایە گوزارى و گرەوێکى زۆرى لەسەر چەپى تورکى کردبوو، بەڵام تێپەڕینى رۆژگار و ئەزمونە تاڵەکانى ناسیۆنالیزمى کوردى خستیانە روو، کە ئەو دەستنیشان کردنء گرەو کردنانە هێندەى پێویستى یە ئایدۆلۆژىیەکان خوڵقاند بوویان و لەو روانگەوە گریمانە کراو بوون ، بەو ئەندازە رەنگدانەوەى واقیعى جیهانىء سروشتى ئەو هێزانە نەبوون . هەرچى پەیوەندى بە ئێستاى ناسیونالیزمى کوردیشەوە هەیە پێش هەموو شتێک و پێشمەرجآ هەر گەشە کردن و پێشکەوتنێکى راستەقینە، وا لە گرەوى کۆتایی هێنان بە پرسی یەکتر بە دوژمن کردن لە ناو خودى ماڵى کوردان و کوردستانیان و، بزاڤە ناسیونالیستیەکەدا . واتە ئیتر دەبێت ئەو سەردەمە بە یەکجارى بە سەر چێت هێزێک مامەڵەى دوژمن لەگەلڕ هێزێکى تردا بکات و بەو گیانەوە مامەڵەى لەگەڵدا بکات . ئەمەش کێبڕکآ و ململانآى نێوان ئەو هێزانە ناسڕێتەوە ، چونکە داوایەکى لەو جۆرە واقیعى نى یە ، بەڵکو تەنها ئەوەندەیە ئەو کێبڕکآ و ململانێیانە بە شێوەیەکى تەریب ئاراستە بکرێن و سەریان لە ناکۆکى و بە دوژمن کردنى یەکتر و شەڕ و شۆڕى ناوخۆییەوە دەرنەچێت. چونکە لە مێژو و ئێستاشدا گەورەترین دوژمنى کورد و گەلى کوردستان و ناسیۆنالیزمەکەى، ناکۆکى ناوخۆیی و لاوازى گیانى بەیەکەوە ژیانى نێوان گروپەکانى نەتەوە وباڵەکانى کوردایەتى بووە . 
هەر لە پەیوەندى بە دەستنیشانکردنى دوژمنەکانى ئێستاى ناسیۆنالیزمى کوردیەوە وەڵامدانەوەى چەند پرسیارێک پێویستە لەوانەش : 
• ئایە وەک کورد و ناسیونالیزمەکەى دوژمنێکى نەگۆڕمان هەیەکە لە دەوڵەت و نەتەوە و قەوارەیەکى دیاریکراودا بەرجەستە بێت ؟ دوژمنێک ماهیەت و جەوهەرى دوژمنکارانەى هەبێت و دوژمنی سەرجەم کات و شوێن و قۆناغە مێژوویى یەکان بێت و، دوژمنایەتیەکەى بان مێژویی بێتء چوبێتە بازنەى میتافیزیکا و قابیلى گۆڕانء هەڵوێست گۆڕین نەبێت ؟ 
• ئایە جگە لە شەیتان لە فەرهەنگى دینیدا سەبارەت بە باوەڕداران، هەروەها جەهل ء نەزانى و هەژارىء نەخۆشی ء ناعەدالەتىء ناکۆکى ء ناهەقى و لە کایەى ئەخلاقیء سیاسیدا دوژمنێکى لەو جۆرە بوونى هەیە ؟
• ئایە پاڵنەرەکانى دوژمنایەتى کردنى ناسیونالیزمى کوردى و کورد وەک نەتەوەء گەلى کوردستان ، لە ئێستادا بە بەراورد لەگەلڕ قۆناغەکانى رابردوو هیچ گۆڕانێکیان بەسەردا هاتووە ؟
• ئایە دەتوانین دوژمنەکان بۆ چەند ئاستێک پلەبەند بکەین ء لەسەر ئەو بناغەیە سیاسەت ء مامەڵەى خۆمان بەرامبەریان دەستنیشان بکەین ؟
• ئایە پێوەرەکانى دەستنیشان کردنى دوژمن چین ؟، وە ئەو پێوەرانە لە هەموو سەردەمەکاندا یەک شتن و ، گۆڕانیان بەسەردا نایە ؟
• ئایە دۆستایەتى و دوژمنایەتى نەگۆڕ لە کارى سیاسیدا هەیە ؟ یاخود دەکرێت بەرژەوەندى هاوبەش و تەنانەت جیاوازیش شوناسی نوآ بە هێزە دوژمنەکان ببەخشێت ؟ 
• ئایە دەکرێت هەولڕ لەگەلڕ دوژمنێک بدرێت بۆ ئەوەى دەست لە دوژمنایەتیەکەى هەڵبگرێت و هەڵوێستەکانى نەرمتر بکاتەوە و بە سیاسەتەکانیدا بچێتەوە بە جۆرآ لە جۆرەکان رازى بکرێت، بآ ئەوەى دەست لە جەوهەرى داواکاریەکانمان هەڵبگرین ؟ واتە دوژمنایەتى لە دوژمن نەکڕین و بازاڕى دوژمنایەتیەکەى بۆ گەرم نەکەین ء کار کردن بەو پرەنسیپەى کە عەقڵانیەتى سیاسی داوامان لێ دەکات هەندآ لە دوژمنەکان بکەین بە دۆستء گەر ئەوەش نەکرا لانى کەم لە ململانێکانى نێوان ئێمە و بەرامبەرەکاندا بآلایەنیان بکەین؟ .
• ئایە هەمیشە و لە هەموو کاتێکدا دوژمن بە گیانى دوژمنایەتى و زەبر و زەنگ و زمانى زبر مامەڵەى لەگەڵدا دەکرێت و ستراتیژى روبەڕووبوونەوەى لە گەڵدا دەگیرێتە بەرء هەر کەس و هێزێکیش بەو جۆرەنە بێت، بە سازشکار ناو دەبرێت و پرسیار لەسەر (ولاء)ى دروست دەبێت ؟
• ئایا بوونى دوژمن یاخود وێناکردنى هێزێک وەک دوژمن لە پەیوەندى بە ناسیونالیزمى کوردى یەوە هەموو کاتێک لە سۆنگەى رێکخستنى نێوماڵى نەتەوەیی و چۆنیەتى روبەڕوو بوونەوەى پیلانەکانەوە بووە ، یاخود پێداویستى یە ئایدۆلۆجى و حزبی یەکان خوڵقاندویانە؟ 
• هەر لەسەر ئاستى نێوماڵى کوردىدا ئایە دەکرێت وێناى دوژمنآ بکەین لەسەر ئاستى پارچەیەکى کوردستاندا دوژمنانە بجوڵێتەوە و لە سەر ئاستى پارچەیەکى تر با لە ئاستێکیشدا بێت، لە سۆنگەى بەرژەوەندى یەکانەوە دۆستانە مامەڵە بکات ؟
وەڵامى ئەم پرسیارانە و چەندین پرسیارى هاوشێوەى تر بۆ ئەمڕۆى ناسیونالیزمى کوردى ء ئیدارە کردنێکى واقیعیانە و سیاسیانەى ململانێکان پێویستن. گەر دەوڵەتێکیش ئەم هێز یاخود ئەو هێزى کوردستانى بە دوژمن وەسف کرد، نابێت لە هەموو کات و شوێنێکدا بە دەستکەوتى بزانێت و شانازى بەم شوناسەوە بکات ء، ستراتیژى روبەڕوو بوونەوە و ململانآ هەڵبژێرێت . بەبآ حساب کردن بۆ پێداویستى بەڕێوەبردنى ململانێکان ء بەرەنجامە چاوەڕوان کراوەکانیان. لە هەندآ بڕگەى مێژویشدا دڵنیاکردنەوەى بەرامبەر و هەڵوەشاندنەوەى گوتارى بە دوژمن کردنەکەى ئەم خزمەتێکى بەرچاو بە دۆزە نەتەوەییەکەمان دەکات و، هەندآ کارتیش لە دەستى دا دەسوتێنێت . پاساوى بەهێزکردنى گیانى توندڕەوى و بەرچاو تەنگیشی لاواز دەکات. کورد ئەمڕۆ بە گشتى و بە تایبەتیش لە کوردستانى رۆژئاوادا پێویستە خۆى بە تیۆرى پیلانگێڕانە نەترسێنآ، لە هەمان کاتدا سوکایەتى بە توانا و هێزى دوژمن و نەیارەکانى نەکات، دەبێت پێشی وابێت پێشکەوتنى دۆزەکەى بەرتەسک کردنەوەى بازنەى دوژمنایەتیەکان و فراوانکردنى پانتایی دۆستەکانى دەخوازێت . دەبێت هەولڕ بدەین لە ژمارەى دوژمنەکان کەم بکەینەوەء گوتار و هەڵوێستگرتنەکانمان نەچێتە خزمەت بەهێزکردنى پێگەى هێزە ناسیونالیستە توندڕەوەکانى ناوخۆى تورکیا و، تێکڕاى ناوچەکەوە. 
هەروەها دەبێت پێوەرى دیاریکردنى دۆست و دوژمن لە دور و نزیکەوە پەیوەندى بە جیاوازى هێزە سیاسى یەکانء دوورونزیکیان لە هێزو دەوڵەتەکانەوە نەبێت بەڵکو پەیوەست بێت بەکۆى گەلى کوردستان و نایسۆنالیزمەکەى و پێوداویستى یەکانى گەشەکردنى دۆزە نەتەوەیى یەکە و، بەئامانج گەیشتنى کاروانى خەباتى سیاسى و نیشتمانى دەیان ساڵەى. چونکە جیاواز بوون لەسەر دیاریکردنى ( دۆست ) و ( دوژمن ) سەرى لەپەرەدان بەناکۆکى یە ناوخۆییەکان و سەرلێشێواوى سیاسى یەوە دەردەچێت .
هەر لێرەشدا دەمەوێت ئاماژەیەکى خێرا بەوە بکەم، کە ئەگەر مەبەست لە بوون یاخود داتاشینى دوژمن و کارکردن لەسە خوڵقاندنى دوژمنێکى هاوبەشی دەرەکى لاى هەندآ نەتەوە و دەوڵەتء، تەنانەت ناوچەى ژیاریش، بە شێوەیەکى بنەڕەتى پتەو کردنى بەرەى ناوخۆ بێت ، لە رآى زەقکردنەوەى ترسی هاوبەشەوە، کە روو لە هەمووان دەکات، لە ئەزمونى ناسیونالیزمى کوردى و هێزە کوردى یەکاندا، لە سۆنگەى نەبوونى قەوارەى سیاسی سەربەخۆ ءبە سەنتەر بوونى هێز و حزبە سیاسیەکان ء، کەسایەتى یەکان و کێشە بونیادیەکانى ناسیونالیزمەکە، سەرى لە زیاتر پەرەوازە کردنى ریزەکان و، قوڵ کردنەوەى بەدگومانى و ناکۆکیەکانەوە دەرچووە. چونکە تا ئەم ساتەوەختەش چوار چێوە فکرىء ئەخلاقىء رێکخراوەیى یەکانى ناسیونالیزمى کوردى لەوە لاوازتر بوون لە ئاستێکى مێژویی نیمچە چەسپاودا جۆرآ لە یەکێتى دید و بۆچون و هەڵوێستى سیاسی بۆ گروپ و هێزەکانى نەتەوە دروست بکەن. گەر لە ساتەوەختێکى مێژوییشدا ئەرکێکى لەو جۆرەیان ئەنجام دابێت ، زۆرى نەخایاندوە جیاواز ى بۆچوونەکان، جیاوازى هەڵسەنگاندن و دەست نیشان کردن و هەڵوێستگرتنى بەدواى خۆیدا هێناوە. تازەترین نمونەش لەم روەوە پرسی لێسەندنەوەى متمانەیە لە نورى مالکى لە کوردستانى باشوردا . 
پێشم وایە ئەگەر کوردو گەلى کوردستان خۆیان هەبن و جوان گەمەسیاسی یەکە بەڕێوەبەرن تورکیا ناتوانێت ببێتە بەربەست لەبەردەم دروستبوونى هەرێم یاخود ناوچەیەکى خودان خاوەن کەسێتى مەعنەوى و خۆبەڕێوەبەرى کوردی لە کوردستانى رۆژئاوادا . ئەگەر بەبونى پڕۆژەى نەیارو تەنانەت دوژمنیش وەک تەحەدا بۆخۆمان پێناسە بکەین ، تەحەدا یەک یەکیەتیەکى نێوخۆیی و هاو ئاڕاستەى بە دواى خۆیدا بمێنێت ، بەمەبەستى قۆستنەوەى دەرفەتەکان. بۆیە وا باشترە بانگەشەى ئێمە بانگەشەى برایەتى و بەیەکەوە ژیانى ئاشتیخوازانەى گەلانى ناوچەکە بێت و، چارەسەرنەبوونى کێشەى کوردیش وەک زیان بۆ ئەو برایەتیە و دەسکیسەى دوژمنە هاوبەشەکان پێناسە بکەین . بالەکاتێکدا لەسەنگەرى بەرگریشداین دوژمنایەتى لە دوژمنەکانمان قبوڵ نەکەین ، بەڵکو خۆمان وەک بەرگریکار لەمافێکى لەدەستچوو لە شەڕێکى سەپێنراودا بخەینە ڕوو .
کورد لە ڕۆژئاواى کوردستاندا دوژمنى سەرکوت و ستەمکارى بەعسەو دژبەیەکى ( تناقچ)ى لەگەڵ ئەودا هەبووە، گرنگە پێش وەخت کەس بەدوژمنى خۆى نەزانێت تا بەکردەوە دوژمنایەتى نەسەلمێت و نەبێتە بەربەست لەبەردەم گەیشتن بەماف و ئازادى یەکاندا . گەر ئەوەش سەلما زیاد لە بژاردەیەکى بۆ مامەڵە کردن لە گەڵیدا هەبێت.
واتە هەڵسەنگاندنى بۆ بەرامبەرە ناوخۆیى و هەرێمێتى یەکان پەیوەست بێت بە ڕەفتارى سیاسى ئەوانەوە . لەم روەشەوە یەکتر تەواو کردنى باڵەکانى کوردایەتى لە کوردستانى رۆژئاوا و هەرێمى کوردستاندا دەتوانێت لە کێرڤى دوژمنایەتیەکان کەم بکاتەوە و رێگاش بۆ گەیشتن بە ئامانجەکان کورت بکاتەوە ، لەو سۆنگەوە کە ئەمڕۆ کورد لە قۆناغى هەڵسانەوەى خۆیدایە و گەر خۆى لە خۆى تێکنەدا و شەیدایی پارە و دەسەڵات و نفوزى حزبی نەبێتە جێگرەوەى ستراتیژ و ئامانجەى باڵا نیشتمانى و نەتەوەیىیەکان ، دەتوانآ لە ئاستێکى ماقوڵدا وەک خاوەن بەرژەوەندى مامەڵە لەگەلڕ بەرامبەرەکاندا بکات و بەمەش زەمینەى نوآ بۆ هاوکارى و لە یەکتر تێگەیشتن بخاتە بەردەمیان . 
هەڵەیە ئەمڕۆ کورد تەنانەت لە سوریاش شەڕى بوون بکات ،چونکە کورد ئەو قۆناغەى تێپەڕاندوە و دەبێت شەڕى ئامادەیی سیاسی و چەسپاندنى مافەکانى لە دەستوردا و گێڕانەوەى رۆڵە پەراوێزخراوەکەى لەسەر شانۆى خۆرهەڵاتى ناوەڕاستدا بکات. کورد ئەمڕۆ نەک هەر لە هەرێمى کوردستاندا بەڵکو لە رۆژئاواى کوردستانیشدا دەتوانێت تێگەیشتنى بۆ بەرژەوەندى بەرامبەرەکان هەبێت و داواش لەوان بکات تێگەیشتنیان بۆ بەرژەوەندى یەکانى هەبێت . تەنها شێوازى خەباتیش لە ئێستادا روبەڕووبوونەوە و بەرگرى چەکدارى نیە، تاکە بژاردەى ناسیونالیزمە باڵادەستەکانى ناوچەکەش وەک جاران لە نکولى لە بوون و ناسنامە و سەرکوتى کوێرانەى کوردا کورت نابێتەوە. بەڵکو لە ئێستادا بەهۆى ئەو گۆڕانکاریانەى لە سەرەتاى نەوەدەکانەوە دەستیان پآ کردوەء تاکو ئێستا بەردەوامن ، کورد و ناسیونالیزمەکەى کەوتۆتە رەوشێکى نوێوە و دەتوانێت بە ماناى وشە سیاسەت بکات و وزە شۆڕشگێڕى یە تەقلیدییەکەش بخاتە خزمەت پرۆژەیەکى سیاسی نیشتمانى نوێوە، کە تواناى لەخۆگرتن و دواندن و ئاڵوگۆڕى بەرژەوەندى هەبێت . 
گرنگیشە هەڵوێستى سیاسی چوارچێوە هاوبەشە کوردى یەکانى رۆژئاواى کوردستان لە مەسەلەى دیاریکردنى هەڵوێستى وڵاتانى دەوروبەر پەیوەست نەبێت بە لێدوانى پەرش و بڵاوى هەندێ بەرپرسى سیاسى ئەو وڵاتانە، بەڵکو پشت بە زانیارى و لێکدانەوەى قولڕ و ستراتیژى ببەستێت. چونکە لێدوانە سیاسیەکان هەندێ کات وەک بەکاربردنء ئیستهلاکى ناوخۆیى بەکاردەبرێن و، میکانیزمێکى ململانێ ى حزبى و ڕازى کردنى ڕاى گشتین، نەک دەربڕى ئەوەى لەسەر زەویدا دەگوزەرێت . هێزە کوردییەکان ئەگەر وەک هێزى نیشتمانى کوردستانى رۆژئاوا جوڵانەوەو بیریان کردەوە و ڕەفتاریان کردو خاوەنى گوتارو هەڵوێستێکى یەکگرتوو ستراتیژێکى هاوبەش بوون ، وە پاساویان نەدا بەدەست تورکیاو نەیارانى ترەوە، دەتوانن لەترس و دوودڵیکان کەمبکەنەوەء خۆیان وەک توخمى سەقامگیرى و ئارامى لە ئایندەى ناوچەکەدا بخەنەڕوو . تێگەیشتن لە رۆڵى تورکیاش وەک زلهێزێکى هەرێمى کاریگەر و توانایەکى سەربازى و ئابورى و ئەندامى پەیمانى ناتۆ، هەروەها لە سۆنگەى بوونى بەشێکى زۆرى کورد و گەلى کوردستان لە کوردستانى باکوردا ، پێویستە تەنها لەروانگەى پەیوەندى یەکانى نێوان ئەم وڵاتە و شۆڕشگێڕانى سوریا و پەکەکەوە لێکنەدرێتەوە ، بەڵکو واقعى هەرێمى کوردستان و، کۆى گۆڕانکاریەکان و ئێستاى ناسیونالیزمى تورکى و، ململانآى هێزە هەرێمایەتیەکان و ریزبەندى یە تازەکان لەبەرچاو بگیرێن و، وەک گۆڕاوى سیاسیء جیۆستراتیژى و ئابورى مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت ، هەروەها وەک کەرەسەى لێکدانەوەى سیاسی و بەرەنجامگیرى ء داڕشتنى ستراتیژەکان بە قازانجى چەسپاندنى مافەکان بەکار بهێنرێن و سودیان لێ وەربگیرێت . 
پێشم وایە ناسیونالیزمى کوردى دەبێت سەرقاڵى خۆپێناسەکردنەوەیەکى مێژوویى و هەمەلایەنەو مەزن بێت بۆ بونى نەتەوەیی خۆى و تێکڕاى گەلانى ناوچەکەو جیهان ، گرنگیشە هەرهێزو پارچەیەک بەشى هەبێت لەم پرسەداو ڕۆڵى خۆى بەجوانى بگێڕیت . ئەم وێنا گرتنە نوێیەش لە خود دەبێتە هۆکارێکى گرنگ دەربارەى پێناسە کردنەوەى دۆست و دوژمنەکان .