بەهۆکاری شۆرشی بەهاری عەرەبی ئاستی زیاد بوونی موسڵمان لە ئەوروپادا لە
هەڵکشانێکی زۆردایە، جێگای سەرنجی ئەوروپیەکان خۆیانە، ئەم دیاردەیە بۆتە
هۆکاری نیگەران بوونی ئەروپیەکان بە گشتی و حوکومەتەکانیان بە تایبەتی،
رۆژانە ژمارەیەکی زۆری بەرچاو لە ئەورپادا موسڵمان دەبن بە تایبەت لە
چوارووڵاتی سەرەکی ئەورپا" فەرەنسا،بەریتانیا، ئەڵمانیا، هۆڵندا" لەئەنجامی
موسڵمان بوونی ئەو خەڵکە دەزگا پەیوەندی دارو ستراتیژیەکانی ئەو
ووڵاتانە ترسناکی و نگەرانی خۆیان ڕاگەیاند هۆشداریاندایە دەسەڵاتداران ،
کە گۆمەڵگای ئەوروپی بەرەوە گۆمەڵگای ئیسلامی دەروات، ئەو کەسانەی لەم
چوارچێوەیەدا لێکۆڵینەوە دەکەن ئێستا جێگای گفتوگۆیە لە نێوانیاندا و
هەروەها ناوەندە رۆشنبیرەکانیان بە گشتی، ئەوروپا زۆر ووردبونەوە لەسەر
چەند تەوەرەیەك لە ئێستادا دەکەن.. کەبرتیە لە کێشەکانی" تیرۆر و کۆچ و
باڵا پۆشی و بوون بە هاوڵاتی ئەوروپی.
هەر لە چوارچێوەی ئەو زاراوەیەی ئەوروپا دایهێناوە " ئیسلام فۆبیا" هەندێك
لە دەزگای لێکۆڵینەوەکان هاوکاری بڵآو بوونەوەی ئەم جۆرە ووشانە دەکەن
کاری لەسەردەکەن بۆ ناشرین کردنی ئیسلام راستەوخۆ کار دەکەن، بەڵام هەندێك
جاریش بە ناڕاستەوخۆ کار لەسەر ناشرین کردنی ئیسلام دەکەن، یەکێك لە
دەزگا هەرە گەورەکانی ئەوروپا بۆ لێکۆڵینەوە لە ووڵاتی فەرەنساو بە
ناوی"IFOP" هۆشداری دایە فەرەنسا لە بڵاوبونەوەی ئیسلام لە ئەوروپادا بە
گشتی، ئەم دەزگایە لە چوارچێوەی ڕاپۆرتەکەیدا ئاماژەی بەوە کردوە لە
ڕاپرسیەکدا لە ٩/١٨/٢٠١١ لە چوار ووڵاتی سەرەکیدا دەستیپێکردوە "
فەرەنسا،بەریتانیا، ئەڵمانیا، هۆڵندا" زیاد لە (٣٠٠٠) کەس لە سەرو تەمەنی
(١٨) ساڵەوە موسڵمان تا ئێستا، پرسیاری ئەوەی لێکراوە کە " دیدو
تێراوانیتان چیە بەرانبەر بە ئیسلام" لە ئەنجامی ئەم ڕاپرسیە گەیشتونەتە
ئەوەی ئەم دەرئەنجامەیان بۆ دروست ببێت.
سەنتەری گەروەی فەرەنسی"IFOP" ئەوەی ئاشکرا کردوە پێکهاتەی دانیشتوانی
خەڵکی موسڵمان لە ئەوروپادا (١٢-١٣) ملیۆن کەسە لە کۆی دانیشتوانی ئەوروپا
کە (٣٧٧) ملیۆن خەڵکە کە پێکهاتەکەی وتا (٤٪) کۆمەڵگای ئەروپایان
پێکهێناوە، هەر هەمانسەرچاوەیە ئاشکرای کردوە، زۆرترین دانشتوی موسڵمان لە
ئەروپادا لە ووڵاتی فەرنسادایە کە خۆی ئەدات لە (٥) ملیۆن موسڵمان، پاشان
ئەڵمانیا (٣) ملیۆن موسڵمانی تێدا دەژی، هەروەها بەریتانیا زیاد لە (٢)
ملیۆن موسڵمانی تێدایە، ئینجا هۆڵندا موسڵمانانی بریتین لە (٦٩٦٠٠٠)
موسڵمان.
لە لێکۆڵینەوەیەکدا بە هاوکاری هەر چوار ووڵات ئەنجامدراوە ە هەمان
سەنتەر ڕێکیخستوە (IFOP) ئەوە ئاشکرا بوو لای خەڵکی هەر چوار ووڵاتەکە"
فەرەنسا، بەریتانیا، ئەڵمانیا، هۆڵندا".. فەرنسیەکان لە (٤٢٪) پێیان وایە
کە ئەمە ترسناکە بۆ سەر ناسنامەی ووڵاتەکەیان، لە ئەڵمانیا (٤٠٪)هەمان ترس
دووبارە بۆتەوە، لە بەریتانیا(٤٧٪) پیان وایە کە کارەساتە بۆ ئەو ووڵاتە،
لە هۆڵندا (٤٤٪) هەمانترسیان بۆ دووبارە بۆتەوە کە گوایە هەرشەیە لەسەر
ناسنامەی ئەوروپا بە گشتی، هەروەها لە نێوانی خەڵکی ئەو ووڵاتانەدا
هەندێکیان پێانوایە ئیسلام گرنگە بوونی هەبێت، چونکە هۆکاری بەروپێش
چوونەی رۆشنبیریەکان، ئەمیش ڕێژەکەی لە فەرەنسا(٢٢٪) و لە ئەڵمانیا (٢٤٪)
ولە هۆڵەندا و بەریتانیا هەردووکیان ڕێژەی (١٩٪) بردوە.. کە پیانوایە
پێویستە بوونی هەبێت یەکسانی رۆشنبیرەکان وەك توراسێك تەماشا بکرێن،
لەبەرانبەردا جۆری سێیەم هەن کە بەلایانەوە ئاسایە بوونییان یان نەبوونیان
هیچ کاریگەریەك بۆ ئەوان دروست نکات رێژەکانی ئەم کۆمەڵە بریتین لە..
فەرەنسا(٣٦٪) و لە بەریتانیا(٣٧٪) لە هۆڵەندا (٣٤٪) لە ئەڵمانیاندا هیچ
راڤەیەکیان نەداوە بە بوونی موسڵمان لە ووڵاتەکەیاندا.
لەگەڵ ئەوەی لەم کۆمەڵگایانەدا دەیانەوێت ئیسلام ناشرین بکەن بە ناوی
"ئیسلام فۆبیا" هەرچۆنێك بووە بە زۆر وا بکەن کەخەڵك ئیسلامی نەوێت، ئەم
خەڵکەی کە ئەوە دەکات لە (٤٠٪) پێکهاتەی ئەروپا دەیوێت ئیسلام ناشرین
بکات، بەڵام زیاد لە (٥٠٪) بە ووردی لێکۆڵینەوە لێوردبوونەوە بۆ ئیسلام
دەکەن، لەگەڵ ئەوەشدا پێیان وایە هیچ هەرەشەیەك نیە بۆ سەر ئەوروپا،
ئەمەش بۆتە هۆکاری ئەوەی کە بە تەواوەتی ئیتر ناوی ئسلامی ئیرهابی لە دیدو
بۆچوونەکانی ئەوروپادا ووردە ووردە بسڕێتەوە ئیسلام وەك هەموو شارستانیەت
وژیارەکانی تر تەماشا بکرێتەوە، بەڵام پرسیار ئەوەیە بۆ دیدو بۆچونی
هەندێك لە ئەوروپایەکان بەرانبەر بە موسڵمان تیرۆرستانەیە بە گشتی؟
هۆکاری سەرەکی دەگرێتەوە بۆ موسڵمانان بە پلەی سەرەکی ، چونکە زۆر بە
دەگەمەن تیكڵاوی کۆمەڵگا ئەورپایەکە دەبن، یاخود ئەگەر تیكڵاو بوو ئەوا
تیدا دەتوێتەوە بە باش و خراپیەوە، هۆکارە گەورەکەش ئەوەیە کە موسڵمانان
لە ناو گۆمەڵگای ئەورپایدا بە خراپەکار دەناسێنرێن دەزگا مەدەنیەکانی
ئەوروپا مافی کەمایەتی موسڵمانان هیچ کاریگەریەکی ئەوتۆیان لەسەر ئەم
گۆمەڵگایانە دانەناوە.
پاشان لەسەر ئەم رەوشە رێژەیەك تۆمار کراوە ئەورپیەکانیش درکیان بەوە
کردوە کە موسڵمانان تیكڵاویان ناکەن، بەریتانیایەکان پیانوایە موسڵمانان
تێكڵاو نابن رێژەکەی دەگاتە (٤٧٪) لە فەرەنسا رێژەکە دەگاتە (٤٨٪) لە
ئەڵمانیان لە (٥٥٪) لە هۆڵەندا لە (٦٠٪) لە راستیشدا ئەمە کاریگەری نەرێنی
دروست دەکات، گرنگە موسڵمانان تێكڵاوای ئەو گۆمەڵگایانە ببن بە کلتوری
رەسەنی خۆیان ئیسلامەتیەکە بپارێزن، بەڵام لە هەرچوار ووڵاتەکە دا
پیانوایە کە موسڵمانان بە تەواوەتی لە ناو کۆمەڵگای ئەواندا رۆچوە
تواوەتەوە، ئەویش بە شە نێگەتیڤەکەیە کە رێژەکەی بەم شێوەیە تۆمار کراوە..
لە بەریتانیا لە (٣٥٪) لە فەرەنسا لە (٣٢٪) لە ئەڵمانیا لە (٢٥٪) لە
هۆڵەندا لە(٢٣٪).
لە پاشاندا ئەم لیکۆڵینەوەیە گوازرایەوە بۆ سیماو دیدو بۆچونی موسڵمانان،
لەسەربنەمای سیماو رێش و حیجاب و مزگەوت، ئەورپیەکان زۆر پەیوەستن بە
لادینی خۆیانەوە واتا عەلمانیەت ، تەنانەت زۆرێك لە ئەوروپی ئەو سیمایە وا
دەبینن کە راستەو خۆ هەرەشەیە لەسەر دەوەڵەتی عەلمانی و بە جنێوی دەزانن
بۆ دامەزراوەی ووڵاتەکەیان ( ئەمە بوچوونی بەشێکە لە توندرەوەکان، کە
خۆشیان لە بنەرەتدا لەگەڵ مەسیحی توندرەون)!، یان هەندێکی تر پیانوایە کە
ئەمە بەربەرەکانێی عەلمانیەتە، هەمان دید و بۆچوونیان بۆ موسڵمانان هەیە
کە کاتێک لەگەڵ کەنیسەدا کەوتنە شەرو دژی پاپا و بەگزدەکان وەستانەوە وا
دەبینن کە موسڵمانان هاوشێوەی ئەوانن، کە لەڕاستیدا بەهەڵدا چون.
هەر ئەمەیە وای کردوە ڕێگا نادرێت بە پارت و ریکخراوی سیاسی ئیسلام کار
بکەن لەچاوی دەزگا کۆنەکانی مەسیحیەوە تەماشای ئیسلام دەکرێتەوە، خەڵکەکەی
پیانوایە رێژەی نەهێشتنی کاری سیاسی ئیسلامی لە فەرنسادا دەچێتە لە (٧٤٪)
لە بەریتانیا لە (٤٣٪) لە هۆڵندا لە (٤١٪) لە ئەڵمانیا (٣٢٪)، ئەویش
ووڵاتی ئازادی و دیموکراتی لە هەموو ئەم ووڵاتە بەناو ئازادانە هیچ
ریکخراوێکی سیاسی ئیسلامی بۆی نیە کار بکات، ئازادی کیلۆ بەچەندە؟
لە لێکۆڵینەوەکەدا ئەو ئاشکرا بووە بۆ ئەوەی دیموگرافی ووڵاتەکە نە گۆرێت ،
داواکراوە لە جیاتی ناوی موسڵمانان کیشوەرەکان بناسێنرێت بۆنمونە
هاوڵاتیانی خوارو ئەفریقا و یاخود رۆژهەڵاتی ناوراست و .. وەهەروەها ،
بەڵام لەم کارەیاندا خۆیان دەڵێن هیچمان نەکرد، بەڵکو موسڵمانان لە
ئەورپادا ئێمە راو دەنێن و لە جێگای خۆمان ئەوان واخریکە دەبنە خاوەن ماڵ.
گریمانی ١٠٠ ساڵی تریان داناوە رەوەندی موسڵمانان لە ئەورپادا چەندە زۆر
دەبێت، کە سەدەیەك بۆ ژیان ئەوەندە دوردرێژ نیە، قسەی یەکێک لە پیاوە
دینیەکانی ووڵاتی بەریتانیا دەهێنمەوە بەناوی "ولبێر" دەڵێت دەبێت داوای لە
کوژراوانی شەری خاچ پەرستان بکەین کە بەدرێژای مێژوو لە پێناوماندا
جەنگاون بەڵام ئێستا لە گەڵ هێزی زۆری ئێمەو دەسەڵاتمان لەناو
ماڵەکانماندا و شارو ووڵاتەکەماندا ئەوان بانگەشەی ئاینی خۆیان دەکەن.
لەووڵای خۆشیان زیاتر بەرەو بە ئاین و کلتور رەسەنایەتیان ئەدەنەوە وا
شۆرشی لەدوا شۆر دەکەن سەرکەوتن لە دوای سەرکەوتن بەدەست دێنن.
سەرچاوە: قصە الاسلام الاخباری