دانشتوانی ئه و گونده ئه و زمانه یان ناو ناوه به (زمانی باڵنده )یان (kuș dili)وه كو ئاماژه یه ك بۆ كۆسكوی كه تیایدا ئه و زمانه سه ری هه ڵداوه كه واتاكه ی واتا گوندی بالنده كان .خه ڵكی گوندی (كوسكوی )ی توركیـــــا،و له میژه وه لیهاتووی خۆیان سه لماند له داهینانی ریگه چاره ی گونجاو بۆ گرفتی په یوه ندی سه ره رای دووری مه وداكان و نه بوونی كاره با و و هۆیه كانی گه یاندنی هاوچه رخ ،

بۆیه پیش 400 ســـاڵ ریگه چاره یه كی ساده یان داهینا كه بریتییه له فیكه لیدان !!ئه وه ش به خۆی سه ختی و سروشتی ئیشكردن له كیلگه كانی چیای بۆنتیك كه به رزی و نشیۆی سه ختی له خۆ گرتووه كه وای كردووه گه شت كردن و گه ران زۆر سه خت بیت ئه گه ر بۆ مه ودایه كی كورتیش بیت ،له به ر ئه م هۆیه گوندنشینه كانیش بیریان له ریگه چاره یه ك كرده وه كه بتوانن په یوه ندییان پیكه وه به رده وام بیت ،له به ر ئه وه سوودیان له ده نگی بالنده وه ر گرت و به باشترین چاره سه ریان زانی ،
بۆیه چه ند برگه یه كیان له ووشه ی توركی به كار هینا كه زۆر كاریگه ره و و كات وتوانای كه متری ده ویت له هاوار كردن دا یان ریكردن بۆ شوینی دوور بۆ بینینی كه سی تا قسه ی له گه ڵ بكات !!
گوندنشینان سه ركه وتـــــوو بوون له دارشتنی كومه له رســـته یه ك له زمانی فیكه لیدان بۆ ئاگادار كردنـــــه وه ی ئه وانی تر له هاتنی كه سیكی نوی و یان داوای هاوكاری ،یان بانگیشت كردن و ده عوه تكردنی یه كتر یان بۆ چای خواردنـــــه وه ...
سه دای ئه و فیكه یه ی كه گوندنشینانی (كوسكوی )گفتو گۆی پیده كه ن ده گاته نزیكه ی كیلو مه تـــریك،ئه گه ر ده نگه كه ش نه گات ئه وه دراوسییه كان ئه و نامه ده نگییه ده گه یه نن و ده ستا و ده ســـــتی پیده كه ن .دانشتوانی (كوسكوی)په یوه ندییه كی پته ویان له نیواندا هه یه و به رده وام بوون له سه ر ئه و په یوه ندییه و قسه كردنه به زمانی بالنده تا سالـــــــی 1986و دوای ئه وه ی كاره باشیان بۆ هات ،
به لام ئه م زمانه پاش ئه وه به ره و ئاوا بوون هه نگاوی نا له ساله كانی دواتر دا به هۆی گه شتكردنی گه نجانی ئه و گونده بۆ شار بۆ كار كردن و ژیان له شاردا و به كار هێنانی هۆیه كانی گه یاندنی سه رده م ...ی‌ جانب جزیره‌ لا غومیرا الإسبانیه‌.
ئه م گونده یه كه م گونده كه به زمانی باڵنده ده دوێت هه روه ها دانشتوانی دورگه ی لاغۆمیرای ئسپــــانی یش به زمانی باڵنده قسه ده كه ن .