27/04/2014
•
نوسەر: bzavpress
•
پەیامێک بۆ یەکێتی
"تکایە هەوڵ و ماندو بون و سەروەریەکانی ئێمە، کە وەک رۆژی روناک و لە دوتۆی پرۆتۆکۆلە بڵاوکراوەکانی پەرلەماندا هەن، بە ناوی خۆتانەوە تۆمار مەکەن. بۆ ئایندەیەکی جیاوازتر مێژویەکی ساختە دامەتاشن".
من لێرەدا قسەم لەسەر ئەوە نیە یەکێتی لەم هەڵبژاردنەداو دوای ئەوە چی بەسەردێت، سەرکەوتو ئەبێت یا ژێرکەوتو، ئەمانە بە پێوانەی سیستەمی دیموکراسی هەمو نسبی و گۆڕاون. قسەشم لەسەر ئەوە نیە یەکێتی ماڵی گەورەیە یا بچوک، خەڵک لەبەر بژێوی ژیان روی تێدەکەن یا قەناعەت، وە ئەوەشم لا گرنگ نیە لە دوای هەڵبژاردن دەبێتە خاوەنی چ رەقەمێک لە دنیای سیاسی ئێمەدا. بۆ خۆم هەمیشە لەگەڵ بونی پەیوەندیەکی ئاسایی و بگرە زۆر باشی نێوان گۆڕان و یەکێتی بوم و هەمیشە چاوم لەوە بوە بتوانین پێکەوە، گۆڕانێک لە واقعی سیاسی هەرێمدا بکەین. بەهەر حاڵ قسەی من لێرەدا تەنها لەسەر چەند ساڵی رابردوی یەکێتیە و بەتایبەت تریش ئەوەی کە پەیوەستە بە پەرلەمان و حکومەت و شەراکەتیان لەگەڵ پارتیدا، کە ئێستا پی دەچێت هەندێک بەڕێز یا خۆیان زاکیرەیان لاواز بوە وەیا زاکیرەی میللەت بە لاواز ئەزانن بۆیە هەست ئەکەم زۆر دەم گەرمانە باس لە شتگەلێک دەکەن کە ئێمە خاوەنی بوین و بەرێزیشیان دژێکی تەمام عەیاری بون.
ئەگەر باڵێک لە نێو یەکێتیدا بیەوێت بە جدی بڕواتە پای ئیسڵاحات و بە خۆداچونەوە، ئەوا ناکرێت بە وردی قسەیەک و تێڕامانێک لە کارنامەی چەند ساڵی شەراکەتیان لەگەڵ پارتی و بونیان لە حکومەتی هەرێمدا نەکەن. ناشێ و ناکرێ کارنامەی چەند ساڵی دەستەمۆبون و پاشکۆ بونی خۆیان بە ئێمەو خەڵکی تر بفرۆشنەوە.
من هیواخوازم ئەو بالە هەم لە نێو پارتی و هەم لە نێو یەکێتی و هەم لە نێو هەمو حیزبەکانی کوردستاندا بەهێز و کاریگەر بن بە ئاراستەی ئەنجامدانی پرۆسەیەکی هاوبەش لە بنیاتنانی دامودەزگای دەوڵەتی لە کوردستاندا. دڵنیاشم تەنها بەو هەماهەنگیە لە نێوان ئەو هێزانە کاری چاکسازی هەنگاوی گەورەو پڕاوپڕ دەنێت و قۆناغێکی نوێ لە ژیانی میللەتەکەمان دەست پێدەکات.
لێریدا من بە گشتی قسە ئەکەم، رێزێکی زۆر بێپایانم بۆ کۆمەڵێک لە پەرلەمانتار و کادر و هەڵسوڕاوی ئەو حیزبە هەیە و هیچ گومانم لەوە نیە هەمێشە دڵیان بۆ عەدالەت و چاکسازی لێی داوە.
کارنامەی یەکێتی لە دوای ٢٠٠٥ و پێکهێنانی کابینەی هاوبەشی هەردو حیزبەوە، تەسلیم بونی رەها بوە بە ویست و ئیرادەی سیاسیانەی پارتی. سەرباری ئەوەی سەرۆکی پەرلەمان بەر یەکێتی کەوت بەلام لەو ٤ ساڵەدا هیچ هەنگاوێکیان بۆ چاکسازی کردن لە دامەزراوەی پەرلەماندا نەناو، جگە لە چەند جارێکی دەگمەن نەبێت، ئەوا یەکێتی هەمیشە سێبەرێکی پارتی بو تا گەشتە ئەوەی بە زۆرینەی دەنگ و بە چەپڵە رێزان بڕیار لەسەر ئەنجامدانی ریفراندۆم بۆ دەستوری هەرێم بدەن. لەو ماوەیەدا و تا هەڵبژاردنەکانی ٢٠٠٩ واتە خولی سێیەمی پەرلەمان، یەکێتی وەک میوان لە پەرلەمان و حکومەت مامەڵەی دەکرد و لە پێناو هەندێک پۆستی تەشریفاتی لە بەغدا و هەولێر ناچار بە کۆمەڵێک تەنازولاتی گەورە بون بەرامبەر بە پارتی بە تایبەت واز هێنان لە مافی وەرگرتنەوەی سەرۆکایەتی حکومەت لە ٢٠٠٧ دا.
لە خولی سێی پەرلەمان و هاتنە پێشەوەی ئۆپۆزسیۆن و بە تایبەت بزوتنەوەی گۆڕان و ئەو گفتوگۆ گەرم و توندانەی لە پەرلەماندا هێنایە ئاراوە، یەکێتیەکان لە پەرلەماندا، لە بری ئەوەی هەست بکەن هێزێکی جدی و ئازا هاتۆتە گۆڕەپانەکەو ئەوانیش لە کۆمەڵێک هەنگاودا، کە لە قازانجی پرۆسەی سیاسی و سەقامگیری هەرێم و نەهێشتنی هەیمەنەی رەهای پارتیدا بەسەر بڕیاری سیاسیماندا، هاوکار و هاوپشتمان بن، کەچی بەداخەوە، یەکێتیەکان زۆر رقئەستور تر و بێپەرواتر بەرامبەر هەمو پرۆژەکانی ئێمە دەوەستانەوەو، لە ماوەی ٤ ساڵی رابردودا، بەرگریکەرێکی سەرسەختی سەرجەم داخوازی و پلانەکانی پارتی بون و بە هەق و ناهەق دژ بە هەمو پرۆژەیەکی ئیسڵاحی ئێمە بون. ئەوان لەو ماوەیەدا و لە رێگەی سەرۆکی فراکسیۆنەکەو ئەندامانی لیژنەکانیانەوە قەڵغانی بەرگری کردن بون لە پارتی( جارێکی تر رۆڵی چەند ئەندامێکیان بەرز دەنرخێنم کە بە ئاشکراو نهێنی هەندێک جار دەهاتنە گۆ و خاوەن ویژدانێکی زیندو بون). بەڵام بە گشتی ئەو فراکسیۆنە بە تەواوەتی خۆی خستبوە بەرەی پارتی و بەرگری کردن و خزمەت کردن بە پارتی و دژایەتی کردنی گۆڕان.
دوای لێکتێگەیشتنی دەپاشان لە نێوان جەنابی مام جەلال و کاک نەوشیروان و نەخۆش کەوتنی لە ناکاوی بەڕێز مام جەلال و لە ژێر فشاری بەردەوامی گۆڕاندا، ئەوانیش هەندێک مقۆ مقۆ لە نێوانیاندا پەیدا بو لەسەر گەڕاندنەوەو هەموارکردنەوەی پرۆژەی دەستور. کە ئەم پرۆسەیەش خەریک بو بگاتە ئاکام بە تایبەت کە بەشێک لە پەرلەمانتاران ئیمزایان لەسەر کۆکردەوە، سەرۆکی پەرلەمان کە سەر بە یەکێتی بو وە لە هەمو هەنگاوەکانیدا خزمەتگوزارێکی دڵسۆزی ویستەکانی پارتی بو،جا لەبەر قەناعەت بێت یا بەرژەوەندی تایبەتی خۆی، ئەو سەرۆکە ئەو کارە گەورەیەی پەک خست و هەمو هەوڵەکانی گێڕاندنەوەی دەستور لە رێکەوتنێکی شەرمەزاریانەی ٣٠/٦ دا کۆتایی پێهێنا.
نامەوێ و ناکرێت لێرەدا لیستێک بکەم لەو پرۆژانەی کە یەکێتیەکان هۆکارێک بون لە پەک خستنیان، جا چ بە دەنگ نەدان وەیا پەکخستنی لە سەرۆکایەتی پەرلەماندا. هەر بۆ نمونە ئاماژە بە هەندێک لەو پرۆژانە ئەدەم:
- ساڵانە لە کاتی گفتوگۆکانی بودجەدا رۆڵێکی زۆر سلبیان دەگێڕا و هەمو شەرێکیان بە نیابەتەوە بۆ پارتی دەکرد بۆ تێپەڕاندنی بودجە بە هەمو کەم و کورتی و نادیاریەکانیەوە.
- سەرباری ئەوەی وەزیری دارایی لە ئەوان بو بەڵام تەنها دێڕێکیشیان لەسەر شەفافیەتی دارایی و یەکخستنی داهاتەکان نەبو و دژ بە هەوڵەکانی ئێمە لەو بارەوە دەوەستانەوە.
- لەمەسەلەی نەوتدا جارێک دەیانوت ئاگامان لە هەمو کەین و بەین و پارەکانە، جارێک بێئاگایان نیشان ئەدا، بەلام لەسەرجەم ئەو هەوڵانەی فراکسیۆنی گۆڕان بۆ لێپرسینەوە لە ئاشتی هەورامی ئەوان سەنگەری دژیان هەڵدەبژارد و بۆ جارێکیش ئامادە نەبون ئەو بەڕێزە لە پەرلەمان لێپرسینەوەی لەگەڵ بکرێت.
- کاک ئەرسەلان ویستی "بە فرسەت هێنان" بودجەیەکی وێران تێپەڕێنێت. دواتر هەر ئەم بەڕێزە و لە کودەتایەکی ناشەرعیدا پیلانی درێژکردنەوەی ماوەی سەرۆکی هەرێم و پەرلەمانی تێپەڕاند بە دور لەهەر جۆرە عورفێکی پەرلەمانیەوە لە ژێر چەتری گوایە دەستور دەگەڕێننەوە کە تا ئێستاش نازانم ئەم دوو بابەتە چ پەیوەندیەکیان بە یەکەوە هەیە!
- بەهەمان شێوە کۆمەڵێک یاسای هەستیاریان تێپەڕاند وەیا هۆکاری پەکخستنی کۆمەڵێکی تری بون بە تایبەت: ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێم، یاسای خۆپیشاندان، سندوقی داهاتە نەوتیەکان، پەیرەوی ناوخۆی پەرلەمان، قەدەغەکردنی کاری حیزبی لە نێو هێزی پێشمەرگە، یاسای کۆمسیۆنی هەڵبژاردن، کۆمەک بە حیزبەکان، داواکاری گشتی، هەمواری یاسای پارێزگاکان، چەندین یاساو بڕیار و هەڵوێست و یاداشتی تری گرنگ کە ئەو بەرێزانە بە وەکالەت لە پێناو باڵادەست بونی زیاتری پارتیدا ئەنجامیاندەدا.
من هیچ دڵەراوکێییەکم لەوەدا نیە بڵێم بەڕێزانی یەکێتی لەو ماوەیەدا جگە لە پاشکۆبونی پارتی و خزمەت کردن بە ویست و ئیرادەی پاوانخوازیانەی پارتی هیچ هەوڵ و کارێکی تریان نەبو. ئەمەش بە چ نرخێک؟ وە لە ژێر چ رێککەوتن و داواکاریەکدا؟ دیارە لاوازترین و قێزەوەنترین پاشکۆیەتی ئەوەیە کە بێ بەرامبەر و بێ پلان بێت. بەشێک لە سەرانی ئەو حیزبە رازی بون بەو وەزعیەتە ئیداری و داراییەی تێیکەوتون و لە پێناو چنگێک بەرژەوەندی تەسکدا نەک هەر ئامادەی سپی کردنی کارنامەی پارتی بون بەڵکو تەنانەت دژ بە هەندێک ئەندام و بەرپرس و وەزیری خۆشیان دەوەستانەوە. کە پارتی لەهەر بەرپرسێک رازی نەبوایە خێرا بۆیان دەگۆڕی( وەک وەزیری خوێندنی باڵا بەرێز دکتۆر دلاوەر).
خودی بەرپرسە بالاکانی یەکێتی، بەڕێز کاک مەلا بەختیار، کەسانی تر، کۆمەلێک داتایان خستۆتە رو لەسەر لاوازی پێگەی یەکێتی لە دامودەزگاکانی هەرێمدا. لێرەو لەوێش داتای گرنگ بڵاو دەکرێتەوە کە باس لە ئاستی لاوازی بەشداری یەکێتی لەسەرجەم جومگەکانی حوکمڕانیدا دەکات. لە زۆرینەی دامودەزگاکانی هەولێری پایتەختدا، یەکێتی یا ئامادەیی نیە وەیا رێژەیەکی زۆر کەم پێک دێنێت. ئەمەش لە کاتێکدایە چەندین جار یەکێتی سەرۆکایەتی پەرلەمان و جێگرەکەی، سەرۆکایەتی حکومەت و جێگری و چەندین وەزارەتی گرنگ و هەستیاریان لەبەردەستدا بوە. کەواتە یەکێتی بێهیچ نرخ و پاداشتێک ئەو پاشکۆیەتیەی قبوڵ بوە ئەمەش تەنها بۆ بەرژەوەندی چەند بەرپرسێکی دەسترۆیشتودا.
ئێستا کە ئەبیستم هەندێک ئەندامیان بە تایبەت پەرلەمانتارەکانیان باس لە بودجەو دەستور و پەیڕەوی ناوخۆ و شەفافیەت و دەربازبون لە پشکۆیەتی و پەراوێزی دەکەن، هیوادارم تەنها بۆ وەرگرتنی پۆستێکی زیاتر نەبێت و هەوڵ و ویستی جدی و راستگۆیانە بێت و ئەمەش سەرەتای بە خۆدا هاتنەوەو گەڕانەوەی هۆش و سەروەری و سەربەخۆیی بڕیاردانیان بێت. تا ئەو کاتەش تەنها یەک تکام هەیە: تکایە هەوڵ و ماندو بون و سەروەریەکانی ئێمە، کە وەک رۆژی روناک و لە دوتۆی پرۆتۆکۆلە بڵاوکراوەکانی پەرلەماندا هەن، بە ناوی خۆتانەوە تۆمار مەکەن. بۆ ئایندەیەکی جیاوازتر مێژویەکی ساختە دامەتاشن.
دەکرێ و دەتوانن لە هەڵوێست و هەنگاوە باشەکان فێر بن و بیر لە هەماهەنگیەکی باشتر لە نێوان گۆڕان و خۆتان بکەنەوە دور لە روحیەتی پەلاماردان و یەکتر سڕینەوەو کین لە دڵی.