هه‌ڵوێسته‌یه‌ك له‌سه‌ر كوده‌تاكه‌ی قاسم !!
16/07/2013 نوسەر: bzavpress

هه‌ڵوێسته‌یه‌ك له‌سه‌ر كوده‌تاكه‌ی قاسم !!



له‌ سه‌رده‌می منداڵیمدا پیاوێكی ئێسك سوك هه‌بوو به‌ ناوی ( مامۆ ڕه‌مه‌ ) و جار جاره‌ ده‌مانبینیی و قسه‌ی خۆشی زۆر بۆ ده‌كردین ، به‌ڵام هه‌ركاتێ باسی مه‌لیك فه‌یسه‌ڵی دووه‌م ده‌كرا ، نه‌ك هه‌ر ده‌گریا به‌ڵكو وه‌كو ئه‌ندامێكی بنه‌ماڵه‌ی پاشایه‌تی شیوه‌نی بۆ ده‌كردن ، بۆ ئێمه‌ گرنگ نه‌بوو مه‌لیك كێیه‌ گرنگ ئه‌وه‌ بوو ، كاره‌ساتی كوشتاری مه‌لیك و بنه‌ماڵه‌كه‌ی بیری ئه‌و پیاوه‌ ئێسك سوكه‌ بخه‌ینه‌وه‌ ، هه‌تا ئه‌و بگری و ئێمه‌ پێبكه‌نین . ئه‌م دیمه‌نه‌ له‌و كاته‌وه‌ هه‌تا ئێستا له‌لای من چه‌ندین گۆڕانكاریی به‌سه‌ردا هات و گه‌یشتمه‌ ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی ئه‌وانه‌ی له‌ رۆژی 14 ی ته‌مموزی 1958 دا ئه‌و بنه‌ماڵه‌یان به‌ شێوه‌یه‌كی دڕندانه‌ له‌ناوبرد ، زۆر دڵڕه‌ق و دڕنده‌ بوون و كاره‌كه‌یان له‌ سنووری هه‌موو نه‌ریت و خوویه‌كی مرۆیی به‌ده‌ر بووه‌ و ئه‌و ئاوه‌ی كه‌ ئه‌وان رشتوویانه‌ هه‌تا ئێستاش سیاسه‌تمه‌دارانی به‌ناو دیموكراتی ئه‌م وڵاته‌ پێی تێده‌خه‌ن و خۆشیان به‌ فریشته‌ی رزگاركه‌ری وڵات له‌ قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن .
نۆكه‌رایه‌تیی و نیشتمانپه‌روه‌ریی و گێڕانه‌وه‌ی سه‌روه‌ریی بۆ خاك و خه‌ڵك و دابین كردنی دادگه‌ریی كۆمه‌ڵایه‌تیی بۆ چین و توێژه‌كانی وڵات ، له‌ بنه‌ما سه‌ره‌كیه‌كانی كوده‌تای 14 ی ته‌مموزی 1958 بوون . كه‌ مه‌خابن به‌ ناڕه‌وا ناوی لێ نراوه‌ شۆڕشی 14 ی ته‌مموز . به‌ڵام با له‌ چه‌ند خاڵێكدا و به‌ كورتی ئاماژه‌ به‌ ئاكامه‌كانی ئه‌و كوده‌تایه‌ بكه‌ین و بزانین چیی بۆ عێراقیه‌كان به‌ ده‌ست هێناوه‌ :
1. ئه‌فسه‌رانی كوده‌تاچیی به‌ بیانووی نۆكه‌رایه‌تیی بنه‌ماڵه‌ی پاشایه‌تیی هاشمیی بۆ ئینگلیز كوده‌تایان رێكخست ، به‌ڵام كوده‌تاچیان بۆ خۆیان به‌ دوو باڵی به‌هێزیانه‌وه‌ گرێدراو بوون له‌گه‌ڵ ئه‌جێندای ده‌ره‌كیدا و به‌ ته‌واوی مانا نۆكه‌ری ئه‌و وڵاتانه‌ بوون كه‌ له‌ پشتیانه‌وه‌ بوون ، شیوعیه‌كان نۆكه‌ری یه‌كێتی سۆڤیه‌ت و بلۆكی خۆرهه‌ڵات بوون و به‌ ئه‌جێندای ئه‌وانه‌وه‌ له‌ عێراقدا كاریان ده‌كرد ، قه‌ومیه‌كانیش لایه‌كیان سه‌ر به‌ میسر و ناسرییه‌كان بوون و ئه‌وانی تریش به‌عسی بوون و سه‌ر به‌ سوریا و هه‌ندێ ده‌زگای موخابه‌رات بوون كه‌ گرنگترینیان ئینگلیزیی و ئه‌مه‌ریكیی بوون . خۆ نوری سه‌عید پاشاش هه‌ر به‌ هه‌مان شێوه‌ نۆكه‌ر بوو ، بۆ نمونه‌ رۆژنامه‌نوسێكی ئینگلیزیی لێی ده‌پرسێت خه‌ڵك لێت بێزاره‌ چونكه‌ به‌ نۆكه‌ری ئینگلیزت له‌ قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن ، له‌ وه‌ڵامدا ده‌ڵێت : له‌ پێناوی عێراقدا ده‌بمه‌ هاوپه‌یمانی شه‌یتانیش ، ئینجا پێی ده‌ڵێت : ئه‌ی بۆچی له‌گه‌ڵ ئیسرائیلیشدا په‌یوه‌ندیی نابه‌ستیت ، ده‌ڵێت : له‌ سیاسه‌تدا هه‌ندێ هێڵی سوور هه‌یه‌ كه‌س بۆی نیه‌ بیبه‌زێنێت . به‌ڵام ئه‌وانه‌ی دوای ئه‌و زۆربه‌ی ئه‌و هێڵه‌ سوورانه‌شیان به‌ ناوی به‌رژه‌وه‌ندیی نیشتمانه‌وه‌ به‌زاند .
2. كوده‌تای 14 ی ته‌مموز به‌ حساب له‌ پێناوی دادگه‌ریی كۆمه‌ڵایه‌تی و ریشه‌كێش كردنی گه‌نده‌ڵیدا به‌رپا كرا ، به‌ڵام ئه‌نجامی كوده‌تا خوێناوییه‌كه‌ رووی كوده‌تای ئۆكتۆبه‌ری شیوعیه‌كانی رووسیاشی سپی كرد له‌ دڕندایه‌تیی و بێبه‌زه‌یی بوونیدا ، كه‌ كوده‌تاچیه‌كان زۆر دڕندانه‌ كه‌وتنه‌ كوشتنی ژن و منداڵ و پیر و په‌ككه‌وته‌ و هه‌موو بنه‌ماڵه‌ی پاشایه‌تیی هاشمیی ، كه‌ ده‌كرا ئه‌و بنه‌ماڵه‌یه‌ له‌ پاشایه‌تیی دوور بخرێنه‌وه‌ و تۆمه‌تباریان دادگایی بكرێت و بێتاوانیشیان وه‌كو هه‌ر هاوڵاتیه‌كی عێراقی به‌ رێزه‌وه‌ بژی ، به‌ڵام مه‌خابن وه‌كو چۆن كۆمۆنیسته‌كانی سۆڤیه‌ت بنه‌ماڵه‌ی ( رۆمانۆف ) یان بێسه‌روشوێن كرد ، كوده‌تاچییانیش له‌ عێراقدا خراپتریان كرد و لاشه‌ی كوژراوه‌كانیان دوای كوشتنی دڕندانه‌ به‌ ناشیرین ترین شێوه‌ شێواند ، كه‌ له‌ مێژووی عێراقدا به‌ په‌ڵه‌یه‌كی ره‌ش تۆمار كراوه‌ له‌سه‌ر سوپا و ژه‌نڕاڵه‌ دڕنده‌كانی ، ئێستاش كه‌ وێنه‌ی ئه‌و كوده‌تایه‌ سه‌یر ده‌كه‌یت وا هه‌ست ده‌كه‌یت بۆ جارێكی تر هۆلاكۆ هاتووه‌ته‌ سه‌ر به‌غدای پایته‌خت .
3. ئه‌وانه‌ی كوده‌تایان كرد و گوایه‌ وڵاتیان له‌ ئیمپریالیزم و نۆكه‌رانی رزگار كرد ، به‌ڵام هه‌تا ئه‌مڕۆش ئه‌وانه‌ی له‌ عێراقدا ده‌سه‌ڵات ده‌گرنه‌ ده‌ست ، له‌ هه‌ر قه‌یرانێكی سیاسیدا نه‌یارانیان به‌ هه‌مان تۆمه‌ت سه‌ركوت ده‌كه‌ن ، كه‌ نه‌ریتی 14 ی ته‌مموز له‌ كۆشكی ریحاب له‌ هه‌ر قۆناغێكی تردا دووباره‌ ده‌بێته‌وه‌ . ئایا عه‌بدوسسه‌لامیش هه‌مان كاره‌ساتی له‌ ته‌لاری رادیۆ و ته‌له‌فزیۆندا له‌ دژی عه‌بدولكه‌ریم قاسم دووباره‌ نه‌كرده‌وه‌ ؟ ئایا حه‌ره‌س قه‌ومی و شیوعیه‌كانیش له‌گه‌ڵ نه‌یاره‌كانیاندا هه‌مان كۆمه‌ڵكوژییان نه‌خوڵقاند ؟ ئایا به‌عسیه‌كانیش هه‌موو سنوورێكی دڕنده‌ییان نه‌به‌زاند ؟
4. ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌مڕۆی عێراق ، كه‌ رۆژی 14 ی ته‌مموز به‌ رۆژێكی پیرۆز له‌ مێژووی عێراقدا له‌ قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن و ئه‌مانیش كردوویانه‌ به‌ پشووی فه‌رمیی ، كام ئامانجه‌ راگه‌یه‌ندراوه‌ی ئه‌و كوده‌تایه‌یان ده‌سته‌به‌ر كردووه‌ ، عێراق و پێكهاته‌كانی هه‌ر په‌لێكی به‌ ده‌ست موخابه‌رات و به‌رژه‌وه‌ندیی وڵاتێكه‌وه‌یه‌ و خاوه‌ن به‌رژه‌وه‌ندییه‌كان له‌ بری خۆیان به‌ خوێنی عێراقیه‌كان شه‌ڕیان پێ ده‌كه‌ن ، عێراق سه‌ره‌ڕای بوونی گه‌وره‌ترین بودجه‌ی مێژووی خۆی به‌ڵام ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ خه‌ڵكه‌كه‌ی له‌ ژێر هێڵی هه‌ژاریه‌وه‌ن و وڵاته‌كه‌ له‌ ریزبه‌ندیی جیهانیدا چه‌ندین ساڵه‌ ریزی پێشه‌وه‌ی گه‌نده‌ڵیی بۆ خۆی تۆمار ده‌كات ، ژیان له‌م وڵاته‌دا له‌سایه‌ی به‌ناو دیموكراسیدا بووه‌ته‌ دۆزه‌خ . رۆژ له‌ دوای رۆژیش نه‌ریتی خوێن رشتن كه‌ ئاوه‌كه‌ی له‌ كۆشكی ریحابدا رژا ، به‌ شێوازی گه‌وره‌تر و وێنه‌ی نوێ تۆمار ده‌كرێته‌وه‌ و عێراقی كردۆته‌ گۆمی خوێن !!
5. ئه‌گه‌ر باسی كوردیش بكه‌ین ئه‌و كوده‌تایه‌ سه‌رله‌به‌ری نه‌هامه‌تی بوو بۆ كورد و جگه‌ له‌ ئیعترافێكی بێ مانا به‌ بوونی كورد له‌ عێراقدا هیچ ده‌سكه‌وتێكی تری نه‌بوو ، هه‌موو نه‌هامه‌تیه‌ گه‌وره‌ و ناقۆڵاكانی كوردیش دوای ئه‌و كوده‌تایه‌ ده‌ستی پێكرد ، له‌ نه‌هامه‌تیه‌كانی شۆڕشی ئه‌یلوله‌وه‌ تا ئه‌نفال و هه‌تا ئێستاش كه‌ به‌شێكی گه‌وره‌ی كوردستان نه‌گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ سه‌ر جوگرافیای هه‌رێم . ئیتر نازانم سیاسه‌تمه‌دارانی كورد له‌ پێناوی چیدا 14ی ته‌مموز به‌ پیرۆز ده‌زانن و ده‌یكه‌نه‌ پشووی فه‌رمیی ؟!
هیواخوازم خوێنده‌وارانی كورد ، له‌م قۆناغه‌دا پێداچوونه‌وه‌یه‌كی ورد بۆ زاراوه‌ سیاسیه‌كانی عێراق بكه‌ن و كوێرانه‌ نه‌كه‌ونه‌ دوای ئه‌وه‌ی كه‌ چه‌واشه‌كاران نوسیویانه‌ و ده‌یانه‌وێت هه‌میشه‌ به‌رده‌وام بێت ، چونكه‌ هه‌ندێ له‌و زاراوانه‌ نه‌ك هه‌ر بۆ عێراقیه‌كان ئیستیبداد و دیكتاتۆریه‌تیان به‌رهه‌م هێنا ، به‌ڵكو به‌ پیرۆز راگرتنی ئه‌و بۆنه‌ و زاراوانه‌ دژن له‌گه‌ڵ مافه‌كانی مرۆڤ و پرانسیپه‌ مرۆییه‌كانی ئه‌م سه‌رده‌مه‌دا و پێویسته‌ نه‌وه‌ی نوێ ئه‌و هه‌ڵه‌یه‌ راست بكاته‌وه‌ .