19/11/2014
•
نوسەر: bzavpress
•
لهكۆچهوه بۆ دهوڵهت
بهشییهكهم :كۆچ
پیغهمبهریخودا ( صلیاللهعلیهوسلم )دوای (13) ساڵلهبانگهوازبۆتهوحیدوپهرستنی (الله )بهتاكوتهنهاژمارهیهكلهخهڵكیمهككهومهدینهبهدهمبانگهوازهكهیهوههاتنوبهدڵوبهگیانپێشوازیانلهئاینیتازه(ئاینیئیسلاموتهوحید) كرد،وهئامادهبوونلهورێگهیهدابهسهروماڵوههمووشتێكیانقوربانیبدهنههتاخوێنلهدهمارهكانیاندابجوڵێت. سهرانیقوڕهیشئهوهیاننهدهزانی،یاخودڕقخواردبوونی،ههربۆیهكهوتنهدژایهتیكردنیئاینیتازهوشوێنكهوتوانیوههوڵوتهقهلایزۆریاندابۆئهوهیبهههرشێوازێكبووهپهشیمانیانبكهنهوهوبیانگێڕنهوهبۆئاینیشیركوبتپهرستیوخوڕافهوگومڕاییوتاریكیوجاهیلیهت. وهتادههاتڕۆژلهدوایڕۆژئازاروئهشكهنجهیزیاتریاندهدان،تاكارگهیشتهئهوهیلهتوانادانهما،لهبهرئهوهپیغهمبهریخودا (صلیاللهعلیهوسلم ) ئیزنیپێیانداپۆلێكیانكهله (12) پیاوو (4) ژنپێكهاتبوونكۆچبكهنبۆحهبهشه،ئهمهكۆچییهكهمبووبۆحهبهشه،وهجارێكیدیكهدیسانهوهئیزنیبهپۆلێكیدیكهیانداكۆچبكهنبۆههمانئهوشوێنه،وهئهوانیشپێكهاتبوونله (83)پیاوو (18) یان(19)ژن..... ئهمهكۆچیدووهمبووبۆحهبهشه.
كۆچبۆ ((یپرب))،یاخودمهدینه:
كۆچبۆ(یپرب)یاخۆمهدینهلهدوایكۆچكردنیئهودووپۆلهلههاوهڵاندێتبۆحهبهشه،وهئهویشكۆچیپێغهمبهریخودا (صلیاللهعلیهوسلم ) وهاوهڵانیبوولهمهككهوهبۆمهدینه .پێغهمبهریخودا (صلیاللهعلیهوسلم )لهدوایئهوههمووساڵهلهبانگهوازوئهشكهنجهوئازاردران،ئیزنیپێیاندابهنهێنیوبهدزیقورهیشهوهكۆچبكهنبۆمهدینه . وهئهوانیشخۆیانكۆكردهوهوبهوشێوهیهكۆچیانكرد،تهنهاعومهریكوڕیخهتتابنهبێبهئاشكراكۆچیكرد.وهبۆخۆیشیلهگهڵئهبوبهكریهاوهڵیلهدوایفهشهلیقوڕهیشلهڕێگهگرتنلهموسوڵمانهكانلهكۆچبۆمهدینه،خودابههۆیجبریلهوهئاگاداریكردكهبتپهرستهكانلهپهرلهمانهكهیان(دارالندوه)داكۆبوونهتهوهبۆئهوهیبڕیارێكییهكلاكهرهوهلهبارهیهوهبدهن،تاخۆیانیلێرزگاربكهن .جاههندێكیانوتیان:كۆتوزنجیربكهنهدهستوپێیهكانیوبیخهنهزیندانهوهتادهمرێ،وههندێكیشیانوتیان: بهڵكونهفیبكهنودووریبخهنهوه،وهههندێكیشیانوتیان: بیكوژنوهكئهوهیخواجلجلالهلهقوڕئانیپیرۆزداتۆماریكردووهوفهرمویهتی:[الانفال:30،وەلەكۆتاییداهەموویانلەسەركوشتنیرێككەوتن،وەبڕیاریكوشتنەكەشیپێشنیازیفیرعەنیسەردەمیخۆی ((ابوجهل)) بوو،لە ]الانفال:30،وهلهكۆتاییداههموویانلهسهركوشتنیرێككهوتن،وهبڕیاریكوشتنهكهشیپێشنیازیفیرعهنیسهردهمیخۆی ((ابوجهل)) بوو،لهعنهتیخوایلێبێت،وهئهوانیشپێشنیازهكهیانپهسهندكرد،بهڵامخوداپێغهمبهرهكهی (صلیاللهعلیهوسلم ) ڕزگاركردوئیزنیداكۆچبكات،وهدوایئامادهكارییهكیتهواولهگهڵهاوهڵیبهڕێزیصدیقیئوممهت(ابوبكر)داكۆچیانكردبۆمهدینهوهكئهوهیلهقورئانوكتێبهكانیفهرمودهوسیرهدابهدرێژیهاتووه. وهلهبهرگرنگیكۆچلهمێژوویئیسلامداخهلیفهیدووهمعومهریكوڕیخهتتابوفاروقیئیسلامیهكهمڕۆژیمانگیموحهڕهمیكردبهسهرهتایمێژوویساڵیكۆچیبۆموسوڵمانان،لهبهرئهوهیپێغهمبهریخودا (صلیاللهعلیهوسلم )لهسهرهتایمانگیموحهڕهمداعهزمیكردبووكۆچبكاتبۆمهدینه . بڕوانه: ((الاعیادالمحدپهوموقفالاسلاممنهاص 174للدكتورعبداللهبنسلیمانێلمهنا. وهلهدوایكۆچیپێغهمبهریخودا (صلیاللهعلیهوسلم ) هیچكهسێكلهمهككهدانهمایهوهلهموسوڵمانهكاندووگرووپنهبێ،گروپێكیانتوانایكۆچكردنیانههبوو،كۆچیاننهكرد،گروپێكیانلاوازبوونونهیاندهتوانیكۆچبكهن،جاخودا ((جلجلاله) ههڕهشهیهكیسهختلهگرووپییهكهمیاندهكاتكههیچبیانویهكیدروستیاننهبووبۆمانهوهلهمهككهداوتێیاندادهفهرموێ:[ إنالژینَتوفاهمالملائكەڤالمیأنفسهمقالوافیمَكنتُمقالواكُنَاّمستچعَفینَفیاڵارچقالواألمتكُنأرچُاللهواسعەًفَتُهاَجرُواْفِیهافاۆلئِكمأواهمجهنموساوَتمصیراً ] (النساو:97) ،جائهوانهیئهوئایهتهتێیاندادابهزی،ئهوهبووكاتێكبتپهرستهكاندهرچوونبۆجهنگی (بهدر)وشهڕیپێغهمبهروموسوڵمانهكان،ئهوانیشیانپێشخۆیاندابۆبهدر،وهلهڕۆژیبهدرداموسوڵمانهكانههندێكیانیانكوشتن،وهكاتێكبهوهیانزانیپێیانناخۆشبوو،جاوتیانبراكانیخۆمانمانكوشتووه،جاخودا (جلجلاله) ئهوئایهتهیلهواندادابهزاند.بڕوانه: (صحیحالبخاری،الحدیپرقم (4596،7085)،یاخۆهۆكاریدابهزینیئایهتهكه .خوداههڕهشهیسهختیلهوموسوڵمانانهكردكههیچبیانویهكیاننهبوولهمهككهدامابونهوهوبتپهرستهكانیشپهلكێشیانكردبوونبۆ(بهدر) وشهڕلهگهڵپێغهمبهروموسوڵمانهكان،ئهوهسزایكهسانێكبووكهموسوڵمانبوونومابونهوهلهمهككهداوبیانویهكیدروستوشهرعیاننهبوو،وهبتپهرستهكانبهزۆرهملێبهشداریشهڕیانپێیانكردبوو،ئهیئهبێسزاوحوكمیموسولمانانێچیبێتهاوكاریوپشتیوانیكافرانیانكردبوودژبهموسوڵمانانلهكاتیهێرشیمهغۆلوپێشیمهغۆلودوایمهغۆلبۆسهرموسوڵمانان؟!خۆجگهلهزۆرلێكردن (الإكراه) هیچبیانوویهكنیهوهیجبیانوویهكلهموسوڵمانوهرناگیرێت.وهیهكێكلهههڵوهشێنهرهوهكانیئیسلاموئهوهیئینسانیموسوڵمانیپێلهئیسلامدهردهچێتوبه (رده) وههڵگهڕانهوهلهئایندهژمێردرێتپشتیوانیكردنوهاوكاریكردنیهتیبۆكافرانیداگیركاروهێرشبهربهدژیموسوڵمانانجابهههرشێوهوشێوازێكبێت .
كۆچكهیواجبوپێویستدهبێت؟
شێخصالحالفوزاندهڵێت :كۆچواجبوپێویستدهبێتلهسهرموسوڵمانكهبهئاینهكهیهوهكۆچبكاتلهشارێك (لهزهویهك)كهتێیدانهتوانێتئاینهكهیئاشكرابكات،وهئاشكراكردنئهوهنیهكهوازیلێبهینرێتنوێژبكاتیانخوداپهرستیبكاتورێگرینهكرێلهوه،ئاشكراكردنئهوهیهكهئیعلانیئهوهبكاتكهئیسلامئاینیحهقوڕاستیهوبهجگهلهوناحهقوپوچه،وهخوداشوێنكهوتنیپێغهمبهرهكهیخۆی (صلیاللهعلیهوسلم ) لهسهرخهڵكواجبوپێویستكردوه،وهههرچیشهریعهتهكانیدیكهنهبهشهریعهتیئیسلامنهسخكردۆتهوه،وهخهڵكیبانگبكاتبۆئیسلام،ئهمهئاشكراكردنیئاینه. ئهممائهوهلێیگهڕێننوێژبكاتوڕۆژووبگرێتئهوهئاشكراكردننیهبۆئاین،چونكهئهمكارهسوودهكهیلهخاوهنهكهیتێناپهڕێت،وهبڵاوكردنهوهیئیسلاموبانگهوازكردنبۆئیسلامواجبوپێویسته،وهئهوهندهبهسنیهكهموسوڵمانههربۆخۆیبێت،جاكاتێكنهیدهتوانیئیسلامبڵاوبكاتهوهوبانگهوازیبۆبكاتئهوهلهسهریواجبوپێویستهكۆچبكات،وهئهویش (كۆچ) گواستنهوهیهله (بلدالشرك)هوهبۆ(بلدالاسلام)بهههڵهاتنبهئاینهكهیهوهوهكئهوهیپێغهمبهریخوداوهاوهڵهكانیلهمهككهوهكۆچیانكردبۆمهدینه....هتد.بڕوانه: (شرحالدلائلص83_84) •.